Ο Μπομπ Ντίλαν παραδέχτηκε ότι του προκάλεσε μεγάλη έκπληξη η απόφαση να του απονεμηθεί το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας, γιατί ποτέ δεν είχε σκεφτεί ότι τα τραγούδια του ήταν λογοτεχνία.

Ο Ντίλαν, που η ομιλία του διαβάστηκε στο δείπνο απονομής από την αμερικανίδα πρέσβειρα στη Σουηδία, είπε ότι το βραβείο ήταν «κάτι που ποτέ δεν μπορούσα να έχω φανταστεί».

Είπε ότι από νεαρή ηλικία διάβαζε και αφομοίωνε έργα  γιγάντων της λογοτεχνίας όπως ο Κίπλινγκ, ο Σο, ο Τόμας Μανν, η Περλ Μπακ, ο Αλμπέρ Καμύ και ο Χέμινγουεϊ. Αλλά είπε είναι «πέρα από λέξεις» το γεγονός ότι το όνομά του θα γραφτεί στη λίστα των νικητών. «Αν κάποιος μου έλεγε ποτέ ότι θα είχε την παραμικρή πιθανότητα να κερδίσω βραβείο Νόμπελ, θα έπρεπε να σκεφτώ ότι έχω τις ίδιες πιθανότητες να πατήσω τη σελήνη» έγραψε.

Η ανακοίνωση ότι ο Ντίλαν κέρδισε το βραβείο λογοτεχνίας προκάλεσε διαμάχες με κριτικούς που λένε ότι τα λόγια των τραγουδιών του δεν είναι λογοτεχνία. Μαθαίνοντας ότι κέρδισε το βραβείο, ο Ντίλαν είπε ότι σκέφτηκε τον Σαίξπιρ. «Όταν έγραφε τον Άμλετ, είμαι σίγουρος ότι σκεφτόταν πολλά διαφορετικά πράγματα: ‘Ποιοι είναι οι σωστοί ηθοποιοί για αυτούς τους ρόλους; Πώς θα πρέπει να στηθεί; Θέλω στ’ αλήθεια να διαδραματίζεται στην Δανία;’

«Το δημιουργικό του όραμα και οι φιλοδοξίες του ήταν χωρίς αμφιβολία στο μπροστινό μέρος του μυαλού του, αλλά είχε και άλλα πιο πεζά πράγματα να σκεφτεί. ‘Υπάρχει χρηματοδότηση; Υπάρχουν αρκετές καλές θέσεις για τους προστάτες μου; Πού θα βρω ανθρώπινο κρανίο;’ Στοιχηματίζω ότι το πιο απόμακρο πράγμα στη σκέψη του ήταν το ερώτημα: ‘Είναι λογοτεχνία;’

«Όπως κι ο Σαίξπηρ, έτσι κι εγώ συχνά ασχολούμαι με την αναζήτηση των δημιουργικών μου επιδιώξεων και  αντιμετωπίζω όλα τα πεζά ζητήματα. ‘Ποιοι είναι οι καλύτεροι μουσικοί γι’ αυτά τα τραγούδια; Γίνεται η ηχογράφηση στο σωστό στούντιο; Είναι οι σωστές νότες για το τραγούδι;’ Μερικά πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ, ούτε σε 400 χρόνια. Ούτε μια φορά δεν αναρωτήθηκα ‘είναι τα τραγούδια μου λογοτεχνία;’ Ετσι, ευχαριστώ πραγματικά την Σουηδική ακαδημία, τόσο για το χρόνο που ξόδεψε για να εξετάσει αυτό το θέμα, όσο, εν τέλει, για την θαυμάσια απάντηση που έδωσε στο ερώτημα».

Νωρίτερα στην τελετή απονομής η νευρική Πάττι Σμιθ έχασε τα λόγια στην ερμηνεία του τραγουδιού του Μπομπ Ντίλαν A Hard Rain’s A-Gonna Fall στην παράδοση του βραβείου στον απόντα Μπομπ Ντίλαν.

Υπερασπιζόμενος την απόφαση, ο Ορας Ενγκνταλ, κριτικός λογοτεχνίας και μέλος της Σουηδικής ακαδημίας, αποκρίθηκε στη διεθνή κριτική λέγοντας στην παρουσίαση του βραβείου ότι όταν τα τραγούδια του Ντίλαν ακούστηκαν για πρώτη φορά στη δεκαετία του ’60 «Ξαφνικά, μεγάλο μέρος της ποίησης των βιβλίων στο κόσμο μας φάνηκε αναιμικό».

Η επιλογή της ακαδημίας για τον Ντίλαν, είπε ο Ενγκνταλ «φάνηκε τολμηρή μόνο εκ των προτέρων, και ήδη μοιάζει προφανής»

Και αυτή φάνηκε να είναι αντισυμβατική νύχτα απονομής  από πολλές απόψεις. Η απουσία του Ντίλαν σήμανε ότι η Πάττι Σμιθ, διάσημη για το τραγούδι Because the Night του 1975, παρακολούθησε την τελετή σαν αντιπρόσωπός του. Αλλά η 69χρονη τραγουδίστρια έχασε τα λόγια της, ζήτησε συγνώμη και παρακάλεσε να ξαναρχίσει το τραγούδι από την αρχή. «Είμαι πολύ νευρική» εξήγησε. Η Σμιθ δέχθηκε το χειροκρότημα ενθάρρυνσης από τους παρόντες – μέλη της ακαδημίας και τη Σουηδικής βασιλικής οικογένειας.

Ακολούθησε η επεξηγηματική ομιλία του Ενγκνταλ που άνοιξε με το ερώτημα: «Τι φέρνει τις μεγάλες αλλαγές στον κόσμο της λογοτεχνίας; Συχνά συμβαίνει όταν κάποιος αδράχνει κάποια απλή, παρεξηγημένη φόρμα, που έχει απορριφθεί σαν τέχνη υπό την υψηλή της έννοια, και την μεταλλάσσει».

Με αυτόν τον τρόπο, είπε ο Ενγκνταλ, η νουβέλα κάποτε αναδύθηκε από το ανέκδοτο και τα γράμματα, ενώ το δράμα τελικά προήλθε από τα παιχνίδια και την εκτέλεση. «Στο μακρινό παρελθόν, όλη η ποίηση τραγουδιόταν ή απαγγέλονταν μελωδικά» είπε. Ο Ντίλαν αφιέρωσε τον εαυτό στη μουσική που έπαιζαν συνηθισμένοι άνθρωποι και προσπάθησε να την αντιγράψει.

Ο Βρετανός Ντέιβιντ Τούλες, που βραβεύτηκε με το Νόμπελ Φυσικής, ήταν ο πρώτος που ανέβηκε στη σκηνή. Τον ακολούθησαν οι Ντάνκαν Χολντέιν και Μάικλ Κόστερλιτς, συμπατριώτες του και επίσης βραβευθέντες.

Ο Γάλλος Ζαν Πιερ Σοβάζ, ο Βρετανός Φρέιζερ Στόνταρτ και ο Ολλανδός Μπέρναρντ Φερίνγκα, που βραβεύτηκαν με το Νόμπελ Χημείας, παρέλαβαν κατόπιν τα βραβεία τους, ενώ τους ακολούθησε ο Γιαπωνέζος Γιοσινόρι Οσούμι, για το Νόμπελ Ιατρικής.

Τέλος, ο Αμερικανοβρετανός Όλιβερ Χαρτ και ο Φινλανδός Μπενγκτ Χολμστρεμ παρέλαβαν το Νόμπελ Οικονομίας.

Εκτός από το μετάλλιο και το δίπλωμα, κάθε βραβείο συνοδεύεται και από μία επιταγή  8 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών (περίπου 824.000 ευρώ).

Το Νόμπελ Ειρήνης, είναι το μοναδικό που απονέμεται σε τελετή στο Όσλο έπειτα από επιθυμία του Άλφρεντ Νόμπελ.

πηγή: theguardian.com