Περίπου 400 δημοσιογράφοι από 67 χώρες χτενίζουν τα 13,4 εκατομμύρια έγγραφα και τις πρωτόγνωρες τεχνικές φοροδιαφυγής που χρησιμοποιούν οι σούπερ πλούσιοι και υψηλόβαθμοι πολιτικοί, ανέφεραν τα γερμανικά μέσα την Κυριακή.
Τα στοιχεία που διέρρευσαν ήρθαν στην διάθεση της γερμανικής εφημερίδας Suddeutsche Zeitung, που έγραψε ότι η πλειονότητα των εγγράφων προέρχεται από την νομική εταιρία των οφσόρ εταιριών Appleby, με έδρα το Χάμιλτον των Βερμούδων, αλλά έχει γραφεία σε αρκετές άλλες τοποθεσίες.
Τα έγγραφα που ονομάστηκαν Paradise Papers δείχνουν δεσμούς μεταξύ μελών της κυβέρνησης Τραμπ και ρωσικών εταιριών.
Τα έγγραφα επίσης δείχνουν ότι εταιρίες όπως η Nike, Apple, Uber και Facebook, χρησιμοποιώντας ενδιάμεσες εταιρίες-κελύφη, συρρικνώνουν τους φόρους τους σε χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με την Suddeutsche Zeitung εμπλέκονται πάνω από 120 πολιτικοί από 47 χώρες εμπλέκονται, καθώς επίσης η περιουσία της βασίλισσας Ελισάβετ και ροκ σταρς όπως ο Μπόνο.
Ο οικονομολόγος Gabriel Zucman είπε στην εφημερίδα ότι η παγκόσμια ελίτ έχει «παρκάρει» περίπου 7,9 τρισεκατομμύρια ευρώ σε φορολογικού παραδείσους.
Τα στοιχεία δημοσιεύτηκαν σε αρκετές εφημερίδες σε συνεργασία με την Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων Δειθνές Κονσόριουμ (ICIJ), που έχει έδρα τις ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση Τραμπ και οι διασυνδέσεις με την Ρωσία
Η διαρροή εκθέτει τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ Γουίλμπορ Ρος συνάγοντας δεσμούς με τους κοντινότερους συμμάχους του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν.
«Ο δισεκατομμυριούχος Γουίλμπορ Ρος βγάζει χρήματα από επιχειρήσεις με την Ρωσία. Το ότι συμμετέχει στην κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται να αλλάζει το γεγονός» γράφει η Suddeutsche Zeitung.
Ο Ρος αναφέρεται ως μεγαλομέτοχος της ναυτιλιακής εταιρίας Navigator, η οποία έχει συμβληθεί με την ρωσική ενεργειακή εταιρία Sibur για συναλλαγές ύψους 68 εκατομμυρίων δολαρίων από το 2014.
Στην Sibur οι μεγαλύτεροι μέτοχοι περιλαμβάνουν τον σύμμαχο του Πούτιν Mikhelson, που ελέγχει μια άλλη εταιρία ενέργειας στην οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ.
Οι άλλοι δύο μέτοχοι της Sibur περιλαμβάνουν τον Gennady Timchenko, που επίσης είναι στη λίστα των αμερικανικών κυρώσεων λόγω των δεσμών του με τον Πούτιν, και τον Kirill Shamalov, που είναι γαμπρός του Πούτιν.
Σύμφωνα με την Suddeutsche Zeitun, εκτός από τον Ρος στα έγγραφα αναφέρονται πάνω από δέκα σύμβουλοι του Τραμπ, μέλη της κυβέρνησης και δωρητές της καμπάνιας.
Εμπλοκή Γερμανού καγκελάριου
Στοιχεία από τα Paradise Papers δείχνουν ότι ο πρώην Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ είχε διοικητικό ρόλο σε εξωχώρια εταιρία. Το 2009 συμμετείχε στο λεγόμενο «ανεξάρτητο εποπτικό συμβούλιο» της Ρωσο-βρετανικής εταιρίας ενέργειας TNK-BP. Η μικτή εταιρία της βρετανικής ΒΡ με την ρωσική Alfa-Group είχε έδρα όπως πολλές άλλες πετρελαϊκές μικτές επιχειρήσεις, τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους (BVI) .
Ο Σρέντερ και άλλοι δύο από το συμβούλιο ήρθαν σε επαφή με την Appleby «για κάποιες διαδικαστικές εταιρικές υποθέσεις με βάση τους νόμους των BVI» , σύμφωνα με αλληλογραφία του Οκτωβρίου του 2011. Η Appleby δεν δέχθηκε να δώσει τις υπηρεσίες της εξαιτίας σύγκρουσης συμφερόντων με άλλο πελάτη.
Τον Δεκέμβριο του 2011, ο Σρέντερ παραιτήθηκε από τo συμβούλιο. Το 2013, την ΤΝΚ-ΒΡ ανέλαβε ο ρώσικος γίγαντας Rosneft, ενώ ο Σρέντερ ορίστηκε πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της Rosneft πριν μερικές εβδομάδες.
Αρκετές γερμανικές εταιρίες είχαν συναλλαγές με την Appleby, όπως η εταιρία ενοικίασης αυτοκινήτων Sixt, η DHL, Siemens, Allianz και Deutsche Bank
Panama Papers – η συνέχεια
Η Suddeutsche Zeitung είχε επίσης αναμιχθεί πέρσι στην δημοσίευση των λεγόμενων Panama Papers. Τα έγγραφα αρχικά διέρρευσαν στην εφημερίδα πέρσι. Αποτελούνταν από 11,5 εκατομμύρια έγγραφα που αφορούσαν άτομα που έκρυβαν την περιουσία τους σε εξωχώριους παράδεισους.
Τα έγγραφα αποκάλυπταν πώς η Mossack Fonseca είχε δημιουργήσει περίπου 200.000 εταιρίες με κατάλογους ονομάτων που περιλάμβαναν πολιτικούς, διασημότητες και αθλητές.
Paradise Papers — τι ξέρουμε
Η δημοσίευση των Paradise Papers αποκάλυψε τον περίπλοκο κόσμο της παγκόσμιας φοροδιαφυγής, αποκαλύπτοντας πολύ μεγαλύτερη έκταση και είναι μόνο η αρχή.
Τα 13,4 εκατομμύρια έγγραφα δείχνουν πόσο μακριά είναι διατεθιμένοι να πάνε οι πιο πλούσιοι και ισχυροί του κόσμου για να αποφύγουν να πληρώσουν φόρους. Τα έγγραφα, που φτάνουν μέχρι το 1950, περιλαμβάνουν μέιλς, συμφωνίες και τραπεζικά έγγραφα.
Περίπου 6,8 εκατομμύρια φάκελλοι προέρχονται από την νομική εταιρία Appleby, που είχε ιδρυθεί το 1898 στις Βερμούδες και λειτουργεί σε 9 άλλες τοποθεσίες σήμερα: BVI, Κέιμαν, Guernsey, Hong Kong, the Isle of Man, Jersey, Μαυρίκιο, Σεϋχέλες και Σανγκάη. Ο ιστότοπος της εταιρίας είναι στα αγγλικά, ρωσικά και κινεζικά.
Τα έγγραφα επίσης περιλαμβάνουν εγγραφές από 19 χώρες και περίπου μισό εκατομμύριο αρχεία από την εταιρία Asiaciti Trust με έδρα την Σιγκαπούρη.
Από πού προέρχονται τα έγγραφα;
Τον περασμένο μήνα, η Appleby παραδέχθηκε ότι το σύστημά της χακαρίστηκε το 2016 και ότι μπορεί να είχαν τεθεί σε κίνδυνο στοιχεία πελατών.
Η γερμανική Suddeutsche Zeitung ήταν η πρώτη που είχε στη διάθεσή της τα έγγραφα. Η εφημερίδα, που ήταν επίσης πρώτη που δημοσίευσε τα Panama Papers, στράφηκε στην κοινοπραξία δημοσιογράφων ICIJ για βοήθεια.
Αυτή τη φορά η ICIJ χρησιμοποίησε 96 μέσα ενημέρωσης από όλο τον κόσμο για να φιλτράρει τις πληροφορίες πριν δημοσιευτούν. Σύμφωνα με τον συνεργάτες Guardian, που συνεργάστηκε και στις δύο περιπτώσεις, περίπου 381 δημοσιογράφοι από 67 χώρες συμμετείχαν στην έρευνα των Paradise Papers.
Ποιος εμπλέκεται;
Πολλά ονόματα έχουν αναφερθεί, με προεξέχουσα την βασίλισα Ελισάβετ.
Η ICIJ λέει ότι τα ονόματα 120 πολιτικών από περίπου 50 χώρες αναφέρονται στα έγγραφα. Μέχρι στιγμής στο επίκεντρο έχουν βρεθεί ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον, ο υπουργός Εμπορίου Γουίλμπορ Ρος και ένας στενός συνεργάτης του Καναδού πρωθυπουργού Τζαστίν Τριντό.
Η ICIJ λέει ότι «συνολικά, οι εξωχώριοι δεσμοί πάνω από 10 συμβούλων του Τραμπ, μελών της κυβέρνησής του και μεγάλων δωρητών της καμπάνιας του εμφανίζονται στα έγγραφα που διέρευσαν».
Πολυεθνικές όπως η Nike, Apple, Uber και Facebook ξεχωρίζουν στην συνεχή χρήση των κενών για να παρακάμψουν τις φορολογικές υποχρεώσεις.
Τι αποκαλύφθηκε στην πραγματικότητα;
Μέχρι στιγμής όχι πολλά.
Στην περίπτωση της βασίλισσας, τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι περίπου 10 εκατομμύρια λίρες (11,3 εκατ.ευρώ) από την ιδιωτική της περιουσία τοποθετήθηκαν στα Κέιμαν και τις Βερμούδες. Αν και δεν υπάρχει ένδειξη παράνομης δραστηριότητας ή μη πληρωμή φόρων, η υπόθεση αφήνει μια άσχημη γεύση, ιδιαίτερα αφού αφορά την κεφαλή του κράτους.
Στις ΗΠΑ, η διαρροή μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο εκρηκτική αφού ήδη καταδεικνύονται στενοί επιχειρηματικοί δεσμοί μεταξύ του υπουργού Εμπορίου και του στενού κύκλου του Ρώσου προέδρου Πούτιν.
Αλλά σύμφωνα με το το BBC, οι αποκαλύψεις της Κυριακής είναι μόλις ένα μέρος αποκαλύψεων που αναμένονται μέσα στην εβδομάδα, στη διάρκεια της οποίας περισσότεροι ισχυροί πολιτικοί και κοινοπραξίες, μαζί με τους υπερ-πλούσιους, θα εκτεθούν για την χρήση καταπιστευμάτων, ιδρυμάτων και απρόσωπων εταιριών για να κρύψουν χρήματα.
ΤΙ σημαίνουν όλα αυτά;
Οι φορολογικοί παράδεισοι είναι νόμιμοι, αν και βοηθούν στο να κρατηθούν πόροι μακριά από την τσιμπίδα των φορολογικών αρχών και ερευνών για παρανομίες. Ο Guardian έχει υπονοήσει ότι αυτά τα δημοφιλή κενά έχουν χρησιμοποιηθεί παρανόμως για την παράκαμψη των κυρώσεων και την απόκρυψη διασυνδέσεων.
«Ενώ η κατοχή μια εξωχώριας εταιρίας είναι συχνά νόμιμη, η ενσωματωμένη μυστικότητα ελκύει ξέπλυματίες, ναρκέμπορους, κλεπτοκράτες και άλλους που θέλουν να ενεργούν στις σκιές» λέει η ICIJ. «Οι οφσόρ, συχνά ‘κελύφη’ χωρίς υπαλλήλους ή πραγματικά γραφεία, χρησιμοποιούνται σε περίπλοκες δομές αποφυγής φόρων που στερούν τις εθνικές οικονομίες από δισεκατομμύρια».
dw.com