Το θέμα για την περίφημη «αποκεντρωμένη ομοσπονδία» ήταν κυρίαρχο στη δημοσιογραφική διάσκεψη που έκανε ο ΠτΔ στις 6 Νοεμβρίου. Θεωρώ ότι τίποτε δεν έχει πραγματική αξία αν δεν το εντάξουμε σε μια αλληλουχία γεγονότων τα οποία είναι σε θέση να εξηγήσουν την ουσία:

Πρώτο, ο πρόεδρος Αναστασιάδης ενημέρωσε εσχάτως το Εθνικό Συμβούλιο σχετικά με το θέμα. Έκανε μια εισαγωγή στο ζήτημα, μίλησε για «τροφή για σκέψη».

Δεύτερο, στη δημοσιογραφική διάσκεψη έκανε λόγο για νέα σύγκλιση του Εθνικού Σ υμβουλίου το οποίο θα «συνδιαμορφώσει» μια πρόταση περί της αποκεντρωμένης ομοσπονδίας.

Τρίτο, ο πρόεδρος διευκρίνησε ότι μετά τη «συνδιαμόρφωση» από το ΕΣ η πρόταση θα πάει για μελέτη σε νομικούς επί του ομοσπονδιακού θέματος.

Εκ της αφήγησης αυτής εγείρονται πολύ σοβαρά ερωτήματα:

1. Το σχέδιο λύσης του ΟΗΕ το 2004 προνοούσε συνολικά 10 αρμοδιότητες για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Στη συνέχεια στις συνομιλίες κάτω από την αιγίδα Χριστόφια-Ταλάτ οι αρμοδιότητες πήγαν στις 20. Οι Αναστασιάδης-Ακιντζί με την ολοκλήρωση του κύκλου των συνομιλών τους έως τα μέσα του 2017 πήραν τον αριθμό των αρμοδιοτήτων στις 28.

2. Διεκρινίστηκε στη διάσκεψη τύπου ότι ο πρόεδρος Αναστασιάδης κατέθεσε πρόταση στο Εθνικό Συμβούλιο με την οποία υποστήριζε την αποκεντρωμένη ομοσπονδία ήδη από το 2010. Λοιπόν, αν το 2010 θεωρείς ότι η «αποκεντρωμένη ομοσπονδία» είναι κάτι καλό, πώς το 2017 ανεβάζεις τον αριθμό των αρμοδιότητων στις 28;

3. Ας υποθέσουμε ότι το θέμα τού «ξέφυγε», κάτω από την πίεση της διαπραγματευτικής ροής. Τι ήταν εκείνο που εμπόδιζε τον πρόεδρο Αναστασιάση (επί 16 μήνες) να θέσει το ζήτημα στον Μ. Ακιντζί και έτσι να βρουν οι δύο τους μιαν καλύτερη ισορροπία στην κατανομή των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και τις ομόσπονδες πολιτείες;

4. Εκτιμώ ότι το ζήτημα, αν είχε μια καλής πίστης βάση, θα μπορούσε να ξεπεραστεί σε μια ημέρα, μέσα από μια ειλικρινή συζήτηση ανάμεσα στους δύο ηγέτες, χωρίς αυτή η συζήτηση να είχε την παραμικρή δημοσιότητα! Τι λόγο θα είχε ο τ/κ ηγέτης να επιμένει στις 28 αρμοδιότητες και γιατί να μην συμφωνήσει σε μια ρύθμιση γύρω στις 20;

5. Η δημόσια ανακίνηση του θέματος έχει διαφορετικά κίνητρα και κάθε προσεκτικός παρατηρητής των εξελίξεων τις κατανοεί. Οι αντιφάσεις που περιγράφω πιο πάνω δείχνουν το είδος του παιχνιδιού εις βάρος της όποιας προοπτικής επίλυσης. Το παιχνίδι με το χρόνο αποκτά κάθε τόσο και μια άλλη μορφή. Το 2017 ο πρόεδρος Αναστασιάδης ανέδειξε το θέμα της ασφάλειας ως ύψιστο θέμα για τις ε/κ θέσεις. Μόλις ο ΓΓ του ΟΗΕ παρουσίασε πρόταση στο Κρανς Μοντάνα που κάλυπτε κατά πολύ ικανοποιητικό τρόπο τις ε/κ ανησυχίες (αποχώρηση στρατού κατοχής, τερματισμός εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων), συνεπώς δεν μπορούσε να συνεχίσει στον ίδιο τόνο, αίφνης αλλάζει θέμα και ανακαλύπτει την «αποκεντρωμένη ομοσπονδία»! Έτσι επιχειρεί να παραπλανήσει την κοινή γνώμη, ώστε να έχει την ψευδή αίσθηση ότι έχει δήθεν πρότάσεις. Η κύρια επιδίωξη είναι να ροκανίσει και το 2018 χωρίς καμμιά εξέλιξη.

6. Λέξεις που επιλεκτικά χρησιμοποίησε ο πρόεδρος δυναμιτίζουν το κλίμα και δυσκολεύουν περαιτέρω την επανέναρξη των συνομιλιών. Μίλησε για παράλυση, βέτο, αδιέξοδα, κατάρρευση, ανησυχίες. Επίσης μίλησε για βιώσιμη, λειτουργική λύση. Το Πλαίσιο Γκουτέρες είναι ή δεν είναι ένα πλαίσιο που παράγει βιώσιμη και λειτουργική λύση; Αν όχι, γιατί το αποδέχθηκε; Αν είναι αποδεκτό από τον ίδιο, τότε γιατί δεν ζήτησε κάποιες διορθώσεις πριν από καιρό μέσα από τη διαδικασία του ΟΗΕ;

7. Η διάσκεψη υπήρξε άκρως υπονομευτική για την προοπτική των συνομιλιών: επί της ουσίας ταύτισε την «αποτελεσματική» συμμετοχή των τ/κ στο ομόσπονδο κράτος με την παράλυση του κράτους. Ακόμα πιο υπονομευτικά παραπλάνησε τους τηλεθεατές με τον πιο βάναυσο τρόπο, καθώς ως γνωστόν ο ΓΓ του ΟΗΕ Α. Γκουτέρες στο Πλαίσιό του με ημερ. 30 Ιουνίου 2017 δίνει απαντήσεις στην υπόθεση με τη μια τ/κ ψήφο -την περιορίζει μόνο σε εκείνα τα σώματα που αποτελούν ζωτικό συμφέρον για τους τ/κ, γύρω στα δέκα.

8. Σε μια κανονική χώρα το ερώτημα στη διάσκεψη τύπου θα ήταν: είστε στην εξουσία πέντε και μισό χρόνια. Πού ήταν το κυπριακό όταν άρχισαν οι συνομιλίες και πού βρίσκεται τώρα. Εξηγήστε στους πολίτες τι έγινε στους 16 μήνες μετά το Κρανς Μοντάνα. Αξιοποιήθηκε το Πλαίσιο Γκουτέρες και πώς; Είστε έτοιμος να ανταποκριθείτε στις προϋποθέσεις που έθεσε μόλις πριν λίγες μέρες ο ΓΓ του ΟΗΕ για επανέναρξη των συνομιλιών; Αν ναι, τι ακριβώς έχετε κάνει για να το επιτύχετε; Αυτά σε μια κανονική χώρα. Στην Κύπρο κυριαρχούν τα επιφανειακά σχήματα και οι στιγμιαίες εμπνεύσεις, η διακίνηση σκόνης μέχρι την επόμενη διάσκεψη.