Ανατρέποντας πολιτική δεκαετιών ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμ αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, θέτοντας σε κίνδυνο τις ειρηνευτικές προσπάθειες στη Μέση Ανατολή και δημιουργώντας ανησυχίες σε συμμάχους των ΗΠΑ τόσο στον αραβικό κόσμο όσο και στην Δύση.
Από τη δεκαετία του ‘70 ίσχυε σε διεθνές επίπεδο ένα είδος άγραφου κανόνα, ότι όσο δεν επιλύεται το Μεσανατολικό, το οριστικό καθεστώς της Ιερουσαλήμ αποτελεί ταμπού.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου χαιρέτισε το διάγγελμα του Τραμπ ως «ιστορικό ορόσημο» αλλά άλλοι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον όπως η Βρετανία και η Γαλλία άσκησαν κριτική.
Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς είπε ότι οι ΗΠΑ παραιτήθηκαν του ρόλου τους ως μεσολαβητή για την ειρηνευτική προσπάθεια και οι παλαιστινιακές και ισλαμικές φατρίες κάλεσαν σε γενική απεργία και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίες για την Πέμπτη.
Η διεθνής κοινότητα δεν αναγνωρίζει ισραηλινή κυριαρχία σε ολόκληρη την πόλη, πιστεύοντας ότι το στάτους της πρέπει να λυθεί μέσα από διαπραγματεύσεις. Καμιά άλλη χώρα δεν έχει την πρεσβεία της στην Ιερουσαλήμ.
Η ισχυρή παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς κάλεσε την Πέμπτη σε νέα εξέγερση κατά του Ισραήλ, μετά την μονομερή αναγνώριση από τον Ντόναλντ Τραμπ της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ.
«Θα πρέπει να ζητήσουμε και να εργαστούμε για την έναρξη μιας ιντιφάντα απέναντι στον σιωνιστή εχθρό», ανέφερε σε ομιλία του στη Γάζα ο ηγέτης της ισλαμιστικής οργάνωσης Ισμαήλ Χανίγια.
Την ίδια ώρα, η εφημερίδα του Λιβάνου al-Akhbar που πρόσκειται στην οργάνωση Χεζμπολάχ κήρυξε στο σημερινό της πρωτοσέλιδο «Θάνατο στην Αμερική». Πρόκειται για την σφοδρότερη αντίδραση από τα λιβανέζικα μέσα ενημέρωσης κατά την απόφασης του Τραμπ σχετικά με το καθεστώς της Ιερουσαλήμ. Η Akhbar χαρακτήρισε την απόφαση του Τραμπ «το νέο Μπάλφουρ της Αμερικής», αναφερόμενη στην Διακήρυξη Μπάλφουρ πριν από έναν αιώνα, η οποία άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ και έσπειρε τον σπόρο της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης.
Ο ηγέτης της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, ο Σαγιέντ Χασάν Νασράλα, αναμένεται να ανακοινώσει την πρώτη αντίδραση της οργάνωσης σε τηλεοπτικό του διάγγελμα το απόγευμα της Πέμπτης.
Στην πρωτεύουσα της Ιορδανίας Αμμάν, όπου ζουν Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, ξέσπασαν διαμαρτυρίες και έξω από το αμερικανικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη συγκεντρώθηκαν μερικές εκατοντάδες διαδηλωτές.
Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ισραήλ να δείξει ψυχραιμία στην αντίδρασή του στην ανακοίνωση του Τραμπ, καθώς η Ουάσιγκτον αναμένει αρνητικές αντιδράσεις και ζυγίζει την πιθανή απειλή σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και υπηκόους, μεταδίδει το Reuters με βάση κείμενο του υπουργείου Εξωτερικών.
Ο Νετανιάχου είπε ότι καμιά συμφωνία ειρήνης με τους Παλαιστίνιους πρέπει να περιλαμβάνει την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ. Αυτό ωστόσο θεωρείται απαράδεκτο από τους Παλαιστίνιους σε όλες τις διαπραγματεύσεις, αν σημαίνει ότι ολόκληρη η πόλη θα είναι υπό τον έλεγχο του Ισραήλ.
Ο Αμπάς την Τετάρτη αποκάλεσε την πόλη «αιώνια πρωτεύουσα του κράτους της Παλαιστίνης». Είπε ότι η απόφαση του Τραμπ ισοδυναμεί με παραίτηση των ΗΠΑ από τον ρόλο του μεσολαβητή για την ειρήνευση. Η Ιορδανία είπε ότι η απόφαση του Τραμπ είναι «νομικά άκυρη».
Σε ένδειξη διαμαρτυρίας στην απόφαση Τραμπ οι Παλαιστίνιοι έσβησαν τα χριστουγεννιάτικα φώτα στην Βηθλεέμ.
«Δεν μπορεί να περιμένει ότι όταν παίρνει το μέρος του Ισραήλ στα πιο ευαίσθητα και περίπλοκα ζητήματα στην διαδικασία, να θεωρούν οι Παλαιστίνιοι τις ΗΠΑ ως ειλικρινή μεσολαβητή» είπε ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ Ντάνιελ Κούρτζερ.
Ο Πάπας Φραγκίσκος έκανε έκκληση για να είναι σεβαστό το status quo της Ιερουσαλήμ. Η Ρωσία και η Κίνα εξέφρασαν ανησυχία ότι η απόφαση θα επιδεινώσει τις αναταραχές στην Μέση Ανατολή.
Στη Σαουδική Αραβία η δήλωση από το παλάτι ήταν ότι η κυβέρνηση εκφράζει «καταδίκη και βαθιά λύπη» για την απόφαση.
Εκπρόσωπος της Βρετανής πρωθυπουργού Τ. Μέι είπε ότι η απόφαση «δεν εξυπηρετεί τις προοπτικές ειρήνευσης στην περιοχή».
Το Σ.Α. του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει την Παρασκευή για το θέμα της απόφασης Τραμπ, σύμφωνα με διπλωμάτες.
Ο Τραμπ είπε ότι η κίνησή του δεν είχε σκοπό να γύρει την πλάστιγγα υπέρ του Ισραήλ και ότι οποιαδήποτε συμφωνία που θα περιλαμβάνει το μέλλον της Ιερουσαλήμ θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης όλων των πλευρών.
Ο πρώην πρέσβης της Γερμανίας στο Ισραήλ Ρούντολφ Ντέσλερ εκτιμά σε συνέντευξη στην Deutsche Welle ότι ο «Αμερικανός πρόεδρος αγνόησε τις διεθνές φωνές που προσπάθησαν να τον αποτρέψουν και είπε ούτε λίγο ούτε πολύ πως κάνει ό,τι νομίζει εκείνος, όπως ακριβώς και ένας επιχειρηματίας στην επιχείρησή του».
Ο 77χρονος σοσιαλδημοκράτης πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε πρέσβης στο Τελ Αβίβ από το 2000 μέχρι το 2005, παραδέχεται ότι εξεπλάγην από την απόφαση του Αμερικανού προέδρου: «Όποιος ασχολείται με τη θεματική αυτή γνωρίζει ότι η μεταφορά της πρεσβείας δεν θέτει σε καμία περίπτωση ένα στιβαρό θεμέλιο για ένα νέο γύρο διαπραγματεύσεων. Παράλληλα εντείνει τις διενέξεις, έτσι ώστε γίνεται ακόμα πιο πιθανή μια τρίτη Ιντιφάντα. Αν αναλογιστούμε με ποια αφορμή ξεκίνησε η δεύτερη Ιντιφάντα, δηλαδή με την επίσκεψη του ισραηλινού πρωθυπουργού Αριέλ Σαρόν στο Όρος του Ναού, βλέπουμε ότι υπάρχουν αρκετές ομοιότητες. Είναι τρομερά επικίνδυνο όταν σε αυτή τη διένεξη παίρνεις θέση υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς».
Όπως και όλες οι άλλες πρεσβείες έτσι και η γερμανική βρίσκεται στο Τελ Αβίβ. Για τη γερμανική στάση ο Ρούντολφ Ντρέσλερ δηλώνει στην DW: «Θα δίναμε πράσινο φως σε μια μεταφορά της πρεσβείας υπό την προϋπόθεση ότι θα υπογραφόταν ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, με την οποία θα ξεκαθαριζόταν το καθεστώς της Ιερουσαλήμ και για τις δύο πλευρές σε κλίμα συναίνεσης. Δυστυχώς απέχουμε σήμερα ακόμα περισσότερο από αυτό το σημείο από ό,τι μέχρι πρόσφατα».
Ο πρώην πρέσβης δηλώνει άγνοια στο ερώτημα για τις προκλήσεις με τις οποίες θα βρεθεί αντιμέτωπη από εδώ και στο εξής η γερμανική εξωτερική πολιτική στην Εγγύς Ανατολή: «Σε περίπτωση όμως που ξεσπάσει τρίτη Ιντιφάντα οι προκλήσεις για τη Γερμανία και τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ θα είναι τεράστιες. Θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ρόλος μας ως ΕΕ με δεδομένη την πολιτική των Τραμπ και Νετανιάχου. Οι πιθανότητες για επιστροφή Ισραηλινών και Παλαιστινίων στο τραπέζι του διαλόγους είναι μηδενικές. Θα πρέπει συνεπώς να εξετάσουμε πως μπορούμε να πείσουμε το Ισραήλ να ξεκινήσει και πάλι τον διάλογο», καταλήγει ο Ρούντολφ Ντρέσλερ.
πληροφορίες reuters.com/dw.com