Washington post

Δήλωση της εισαγγελίας στο Ριάντ, με βάση στοιχεία της Τουρκίας περί προμελέτης, αλλάζει το αφήγημα της σαουδαραβικής πλευράς και θέτει άμεσα το ερώτημα του ποιος έδωσε την εντολή για τον θάνατο του Κασόγκι.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι ο θάνατος σε μια ξένη χώρα ενός επικριτή του πρίγκιπα διάδοχου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν ήταν δύσκολο να συμβεί δίχως την γνώση των πιο υψηλόβαθμων στελεχών του βασιλείου.
Η τελευταία οπτική επαφή με τον Κασόγκι ήταν στις 2 Οκτωβρίου όταν έμπαινε στο προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη. Το τελευταίο επέμενε ότι ο δημοσιογράφος έφυγε από το κτίριο μετά την συνάντηση που είχε και ότι δεν είχαν στοιχεία για το πού βρίσκεται. Το περασμένο Σάββατο ανακοίνωσε τελικά ότι οι ερευνητές του τον σκότωσαν στη διάρκεια ανάκρισης με ατυχή κατάληξη. Οι αρχές είπαν ότι οι πράκτορες βρίσκονταν στο προξενείο για να συζητήσουν μαζί του την επιθυμία του να επιστρέψει στο Ριάντ, αλλά δεν έγινε αναφορά στο ποιος τους έστειλε εκεί.
Η ανακοίνωση του Σαββάτου έλεγε ότι 18 Σαουδάραβες που δεν κατονομάστηκαν συνελήφθησαν και πέντε αξιωματούχοι απολύθηκαν. Έλεγε επίσης ότι δημιουργήθηκε επιτροπή για την αναδόμηση των υπηρεσιών πληροφοριών υπό την ηγεσία του Μοχάμεντ και ότι διεξάγεται κοινή έρευνα Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας για τον θάνατο του Κασόγκι.
Ο Μοχάμεντ και ο πατέρας του βασιλιάς Σαλμάν διαβεβαίωσαν κατ’επανάλειψη τον Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, που επισκέφθηκε το Ριάντ την περασμένη εβδομάδα, ότι δεν έχουν γνώση καμιάς συνωμοσίας για την δολοφονία του Κασόγκι.
Ο Τραμπ αρχικά περιέγραψε την εξήγηση των σαουδαράβων ως πιστευτή. Αλλά τις τελευταίες ημέρες εξέφρασε αμφιβολίες, αποκάλεσε την υπόθεση «χειρότερη συγκάληψη της ιστορίας» αν και δεν κατηγόρησε ευθέως την ηγεσία της χώρας. Αντίθετα, ο Πομπέο ανακοίνωσε ότι οι άδειες εισόδου για τους Σαουδάραβες που συνελήφθησαν αναστέλονται και την Δευτέρα ο Λευκός Οίκος έστειλε την διευθύντρια της CIA στην Τουρκία.
Την Τρίτη ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν είπε δημόσια για πρώτη φορά ότι υπάρχουν αποδείξεις ότι η δολοφονία ήταν «προγραμματισμένη», προφανώς περιλαμβάνοντας το ηχητικό που καταγράφηκε μέσα στο προξενείο από τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες.
Το ηχητικό ντοκουμέντο είναι κεντρικό αποδεικτικό στοιχείο που η Τουρκία θεωρεί ότι βεβαιώνει την προμελέτη του φόνου. Αφού το άκουσε και το συζήτησε με Τούρκους αξιωματούχους, η Τζίνα Χάσπελ επέστρεψε στην Ουάσιγκτον. Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες της ενημέρωσης που έκανε η Χάσπελ την Πέμπτη, λέγοντας απλώς ότι ενημέρωσε τον πρόεδρο για «τα ευρήματα και τις συζητήσεις» της.
Η ενημέρωση, στην οποία παρευρέθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών, συνέπεσε με την νέα ανακοίνωση του Σαουδάραβα εισαγγελέα, που φαίνεται να προσπαθεί να προλάβει τα όποια συμπεράσματα μπορεί να συνάγει από τις νέες πληροφορίες η κυβέρνηση.
Η ανακοίνωση αυτή έλεγε ότι τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της κοινής έρευνας με την Τουρκία απέδωσε «πληροφορίες από την τουρκική πλευρά… που υποδηλώνουν ότι οι ύποπτοι στην υπόθεση διέπραξαν την πράξη του με προμελετημένη πρόθεση». Η μετάφραση της ανακοίνωσης από τα αραβικά δόθηκε από την πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσιγκτον.
«Η εισαγγελία συνεχίζει τις έρευνες με τους κατηγορούμενους υπό το φως των πληροφοριών που έλαβε και τα αποτελέσματα των ερευνών για την διαλεύκανση των γεγονότων και για την εκπλήρωση της πορείας της δικαιοσύνης» σύμφωνα με την μετάφραση.
Δεν είναι καθαρό πώς η έκθεση της Χάσπελ και η ανακοίνωση του Ριάντ θα επηρεάσουν την σκέψη της κυβέρνησης και τις διακομματικές αιτήσεις του Κογκρέσου για αυστηρή τιμωρία της Σαουδικής Αραβίας, που βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής Τραμπ στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ δημοσίως αντιστέκεται στις εκκλήσεις να σταματήσουν οι πωλήσεις όπλων στους Σαουδάραβες, που είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής αμερικανικού αμυντικού υλικού στον κόσμο, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα κοστίσει σε θέσεις εργασίας.
Αλλά η αλληλουχία των γεγονότων της εβδομάδας υπογραμμίζει τις αυξανόμενες πιέσεις στην Σαουδική Αραβία να φωτίσει πλήρως την δολοφονία του Κασόγκι, εν μέσω αυξανόμενου σκεπτικισμού διεθνώς.
Αμερικανοί και άλλοι ειδικοί με γνώση των πραγμάτων στο βασίλειο λένε ότι μια τέτοια επιχείρηση είναι πρακτικά αδιανόητη χωρίς την γνώση και έγκριση των υψηλών βαθμίδων της κυβέρνησης, ιδιαίτερα του ισχυρού και φιλόδοξου πρίγκιπα διάδοχου.
Αλλά η τοποθέτηση από τον βασιλιά του Μοχάμεντ ως επικεφαλής της επιτροπής αναμόρφωσης των μυστικών υπηρεσιών και η εμφάνιση του πρίγκηπα στην διεθνή διάσκεψη επενδυτών στο Ριάντ, έθεσε τέλος στις εικασίες ότι απειλείται η θέση του.
Σε συνέντευξη τύπου την Τετάρτη, ο Μοχάμεντ αποκάλεσε την δολοφονία του δημοσιογράφου «αποτρόπαιο έγκλημα».
Ενα άλλο δείγμα ότι το βασίλειο προσπαθεί να περιορίσει τον αντίκτυπο, ο Σαλάχ Κασόγκι, ο μεγαλύτερος γιος του δημοσιογράφου, έφυγε από την Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με πηγές της οικογένειας. Ο γιος έχει διπλή υπηκοότητα και φωτογραφήθηκε να δέχεται τα συλλυπητήρια του βασιλιά και του πρίγκηπα, ενώ προηγουμένως του απαγορευόταν η έξοδος από την χώρα.

Οι φωτογραφίες που τον δείχνουν με τον βασιλιά και τον πρίγκηπα διάδοχο δημοσιεύτηκαν από την κυβέρνηση του Ριάντ σε μια προσπάθεια να επιδείξει την συμπάθειά τους. Ωστόσο, οι εικόνες προκάλεσαν περιφρόνηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τους επικριτές να κατηγορούν την βασιλική οικογένεια ότι εκμεταλλεύεται έναν γιο που πενθεί τον πατέρα του.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών είπε στους δημοσιογράφους ότι «ξεκαθαρίσαμε ότι θέλουμε να μπορεί να επιστρέψει (στις ΗΠΑ) και χαιρόμαστε που μπορεί να το κάνει».
Ο 59χρονος Τζαμάλ Κασόγκι ήταν αρθρογράφος της Washington Post και ζούσε στην Βιρτζίνια μετά την φυγή του από την Σαουδική Αραβία. Σχεδίαζε να εγκατασταθεί στην Κωνσταντινούπολη και να παντρευτεί όταν τον συνέλαβαν και τον σκότωσαν στο προξενείο.
Την Πέμπτη η ΕΕ εξέδωσε νέα καταδίκη για τον θάνατο του Κασόγκι και επανέλαβε τον σκεπτικισμό ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την γνώση του Μοχάμεντ. Το Ευρωκοινοβούλιο πέρασε ψήφισμα που καλεί σε εμπάργκο πώλησης όπλων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ψήφισμα ήρθε αρκετές μέρες μετά την απόφαση της Γερμανίας να αναστείλει τις πωλήσεις όπλων στην Σαουδική Αραβία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν και η Βρετανή πρωθυπουργός Τερέζα Μέι μίλησαν τηλεφωνικά με τον βασιλιά, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Ριάντ, λίγες ώρες μετά την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ελιζέ, ο Μακρόν πίεσε τον Σαουδάραβα βασιλιά για περισσότερο φως στο τι συνέβη στον Κασόγκι και του είπε ότι η Γαλλία θεωρεί την ελευθερία την έκφρασης και την ελευθερία του τύπου «ουσιώδη προτεραιότητα».
Αλλά και οι δύο χώρες δεν προχωρούν σε αναστολή της πώληση όπλων στο βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας.
Μέσα από συνεχείς διαρροές σε τουρκικά και ξένα μέσα ενημέρωσης, οι Τούρκοι έχουν συγκεντρώσει αδιάσειστα πειστήρια ότι οι Σαουδάραβες πράκτορες σχεδίαζαν από την αρχή την δολοφονία του Κασόγκι, να διαμελίσουν και να ξεφορτωθούν το πτώμα του. Οι Τούρκοι έχουν ταυτοποιήσει έναν Σαουδάραβα εγκληματολόγο που ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη την μέρα που ο Κασόγκι είχε προγραμματίσει να πάει στο προξενείο. Επίσης έχουν φωτογραφήσει διπλωματικά οχήματα της Σαουδικής Αραβίας να ερευνούν δασώδεις περιοχές τις μέρες πριν την εξαφάνιση του Κασόγκι.
Επιπλέον, οι διαρροές περιλαμβάνουν φωτογραφίες Σαουδάραβα πράκτορα που φορά τα ρούχα του Κασόγκι και ψεύτικη γενειάδα να φεύγει από το προξενείο, σε μια προσπάθεια να ξεγελάσουν τους ερευνητές ότι ο δημοσιογράφος έφυγε από το προξενείο ζωντανός, όπως αρχικά ισχυρίζονταν οι αρχές του Ριάντ.
Οι τουρκικές αρχές έχουν κάνει εκτεταμένη έρευνα στο προξενείο και άλλες περιοχές της Κωνσταντινούπολης, δεν έχουν όμως ανακοινώσει πληροφορίες ότι βρέθηκε η σορός του.