Ισπανία

Δώρα Μακρή 09 Οκτ 2026

Ας υποθέσουμε ότι εξ ορισμού μια προοδευτική κυβέρνηση είναι αυτή που κάνει μια χώρα να «προοδεύει» σε όλα τα επίπεδα.

Και μια συντηρητική αυτή που αγκιστρώνεται στο παρελθόν. Έτσι απλά και απλοϊκά.

Μία προοδευτική κυβέρνηση απαιτείται να αφουγκράζεται την κοινωνία και να ετοιμάζει νόμους που να την ανακουφίζουν και να την κάνουν να προχωρά.

Αυτή ακριβώς την έννοια της προοδευτικής κυβέρνησης την κατέχει πλήρως στην Ισπανία η κυβέρνηση Σοσιαλιστών και Συνασπισμού αριστερών κομμάτων τα τελευταία (περίπου ) 8 χρόνια.

Προσωπικά θεωρώ ότι είναι η πιο παραγωγική κυβέρνηση στην νεότερη δημοκρατική ιστορία της Ισπανίας από το 1975. Μετά λόγου γνώσεως. Βρέθηκα στην Ισπανία την δεύτερη περίοδο της διακυβέρνησης της από τον Φελίπε Γκονθάλεθ και μέχρι σήμερα και μπορώ να συγκρίνω.

Η ατυχία αυτής της καθόλα παραγωγικής κυβέρνησης ήταν εξαρχής η διεθνής συγκυρία. Με την ΕΕ να πηγαίνει όλα και δεξιότερα , την ακροδεξιά να καλπάζει παγκοσμίως και τους πολέμους δίπλα μας έκανε τον Σάντσεθ να μοιάζει με τον τελευταίο Μοϊκανό που τα έβαζε με όλους κερδίζοντας αμέτρητους εχθρούς. Ποτέ άλλοτε δεν είδα τόσα fake διεθνώς για την Ισπανία και φυσικά δεν εξαιρείται και η χώρα μας.

Η κυβέρνηση αυτή ήταν κυβέρνηση μειοψηφίας. Που σημαίνει ότι οι νόμοι που έφερνε στη Βουλή να είναι μετέωροι μέχρι τελευταία στιγμή και οι διαπραγματεύσεις με τα μικρότερα κόμματα συνεχείς. Παρόλα αυτά στο σύνολο των 8 χρόνων κατάφερε την ψήφιση 200 νόμων! Που άλλαξαν τη χώρα και τη ζωή των Ισπανών.

Ο Σάντσεθ είναι έντιμος και μοντέρνος πολιτικός και διαθέτει την μαεστρία και την τέχνη της πολιτικής στρατηγικής. Αυτό το ταλέντο θεωρείται ότι το κατείχε ο Φελίπε Γκονθάλεθ , ο Πέδρο Σάντσεθ όμως τον ξεπέρασε. Διαθέτει αριστερή συνείδηση και πράττει αναλόγως. Και κυρίως μοιάζει να απαντά αμέσως σε κάθε διαμαρτυρία της κοινωνίας . Εννοώ, με ταχύτητα.

Από την άλλη ήταν τυχερός που συμμάχησε με τα αριστερά κόμματα. Ήταν το άλλοθι του κάθε φορά όταν έπρεπε να κάνει ριζικές μεταρρυθμίσεις όπως πχ την εργασιακή μεταρρύθμιση την αύξηση του βασικού μισθού κατά 40% ή την συνεχή αύξηση των συντάξεων. Η πολιτική που εφάρμοσε δεν συμφωνούσε πάντα με τις επιταγές της ΕΕ. Η τέχνη της διαπραγμάτευσης - και με το επιχείρημα ότι η Ισπανία είναι η τέταρτη οικονομία της ΕΕ- είναι το καλύτερο του.

Πιστεύω ότι αν δεν ήταν ο συγκεκριμένος πολιτικός και η στροφή του προς τα αριστερά, οι Σοσιαλιστές ενδεχομένως να είχαν καταποντιστεί. Όπως συνέβη σχεδόν με τα περισσότερα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα στην Ευρώπη.

Είναι ο μόνος πρωθυπουργός στην Ισπανία που επί των ημερών του δεν έγινε καμία γενική απεργία. Μα πώς; Απλούστατα τα δύο μεγάλα συνδικάτα όταν έβλεπαν ότι όλες οι απαιτήσεις τους προς όφελος των εργαζομένων ικανοποιούνταν δεν είχαν λόγο και αιτία για να προχωρήσουν σε γενική απεργία - που σημειωτέον πάντα παρέλυε τη χώρα.

Η κρίση της κατοικίας, οι διαμαρτυρίες και η γενική απεργία τον Νοέμβριο λίγο πριν τις εκλογές έρχονται εν μέσω προεκλογικής καμπάνιας. Η αντιπολίτευση θεωρεί την απεργία πολιτική και ότι έρχεται αργά. Και ότι θα λειτουργήσει υπέρ του Σάντσεθ. Πιθανότατα να είναι έτσι.

Προκήρυξε τις εκλογές γιατί έχασε στο κοινοβούλιο την ψηφοφορία δυο διαταγμάτων που έφερναν αλλαγές κατά των εξώσεων. Τα πέρασε όμως χθες στην προσωρινή Βουλή. Έτσι οι εξώσεις απαγορεύονται μέχρι το 2030.

Η 87χρονη Μαρικάρμεν που τελικά πέθανε στο νοσοκομείο γιατί τα funds την έδιωξαν από το σπίτι που νοίκιαζε εξήντα χρόνια δεν ήταν ψηφοφόρος του Σάντσεθ. Έγινε όμως σύμβολο για όλους τους διαμαρτυρόμενους στην Πουέρτα ντελ Σολ που έχουν κατασκηνώσει εκεί εδώ και δύο εβδομάδες. Το πρόβλημα της κατοικίας δεν είναι κομματικό, ήταν η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχυλίσει.

Οι εκλογές αυτές του Νοεμβρίου είναι εξαιρετικά

ενδιαφέρουσες. Και ως αυτή τη στιγμή σε κάποιες πρώιμες δημοσκοπήσεις τα ποσοστά Σοσιαλιστών και Λαϊκού Κόμματος διατηρούνται στα ίδια επίπεδα. Ανεβαίνει η ακροδεξιά Vox. Που ήδη έχουμε εμπειρία για το πως αντιδρά στις Αυτονομίες που συγκυβερνά παρέα με το Λαϊκό Κόμμα. Δικαιώματα καταργούνται, ξενοφοβία, ρατσισμός, λεκτική βία, προοδευτικοί νόμοι αμφισβητούνται και όλα τα καλά που ο πολιτικός φανατισμός προκαλεί. Αυτή η εικόνα μετατρέπει και τοποθετεί και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα σε άλλο επίπεδο πολιτικής ρητορικής. Η μετριοπάθεια που επικαλείται ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος πάει περίπατο όταν οι εξαγγελίες της Vox είναι βίαιες.

Έτσι λοιπόν αναμένονται μεγάλες μάχες αυτή την προεκλογική περίοδο. Γιατί η δεξιά που κέρδισε μεν τις εκλογές του 2023 αλλά δεν κατάφερε να κυβερνήσει γιατί τη στήριξε μόνο η ακροδεξιά, μέχρι σήμερα δεν σταμάτησε στιγμή να βρίσκεται σε προεκλογική εκστρατεία. Η πιο σκληρή αντιπολίτευση σε ισπανική κυβέρνηση που έχω δει ποτέ. Και δεν θα σταματήσουν μέχρι τις εκλογές. Επιπλέον η ακροδεξιά έρχεται καλπάζοντας και με πολλή όρεξη.

Οι ζυμώσεις είναι πολλές. Και θεωρώ ότι θα υπάρξει μεγάλη κινητοποίηση των ψηφοφόρων. Στην Ισπανία η ψήφος δεν είναι υποχρεωτική και η αποχή μεγάλη. Υπομονή λοιπόν μέχρι τον Νοέμβριο.