Η Ελλάδα τελειώνει το τελευταίο πρόγραμμά της στις 20 Αυγούστου και ελπίζει ότι θα μπορέσει να δανειστεί ξανά στις διεθνείς αγορές μετά από μια σχεδόν εννιάχρονη κρίση που συρρίκνωσε την οικονομία κατά ένα τέταρτο, ενώ έφερε στη χώρα σκληρά μέτρα λιτότητας, σχολιάζει το πρακτορείο Reuters.
Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το Reuters, η κρίση αποδείχθηκε τραυματική για τους Έλληνες που το 2001 αντάλλαξαν με ενθουσιασμό τις δραχμές για ευρώ. Η υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος προκάλεσε μια εποχή φτηνού δανεισμού, η οποία με τη σειρά της οδήγησε σε αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και των δημόσιων δαπανών που διόγκωσαν τον προϋπολογισμό και τα ελλείμματα.
Από την έκρηξη της κρίσης στις αρχές του 2010, 4 συνεχόμενες κυβερνήσεις πάλεψαν να κρατήσουν μακριά την χρεωκοπία, βασιζόμενες στο μεγαλύτερο πρόγραμμα διάσωσης στην ιστορία της οικονομίας. Η Ελλάδα δανείστηκε πάνω από 260 δισεκατομμύρια ευρώ από την ευρωζώνη και το ΔΝΤ.
Καθώς τώρα η Αθήνα βλέπει μια επιστροφή στην κανονικότητα και την ανάκτηση της οικονομικής της κυριαρχίας, οι πληγές παραμένουν – οι τράπεζες είναι φορτωμένες με τεράστια κόκκινα δάνεια και το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι ακόμα το υψηλότερο στην ευρωζώνη – στο 180 τα εκατό του εθνικού προϊόντος.
Αλλά ο ήλιος διαφαίνεται μέσα από τα σύννεφα. Η οικονομία που συρρικνώθηκε κατά 26 τα εκατό στα χρόνια της κρίσης, άρχισε να αυξάνεται, ο τουρισμός ανθεί και η ανεργία μειώνεται με αργό ρυθμό – στο 19,5 τα εκατό από το 28.
Αν υπάρχει ένα μάθημα που μαθαίνουμε από την κρίση είναι ότι, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, πρέπει να προσπαθήσεις να προστατεύσεις την μακροοικονομική σταθερότητα, λέει ο οικονομολόγος Πάνος Τσακλόγλου . «Οι λαϊκίστικες πολιτικές που μπορεί να κερδίσουν κάποιες ψήφους σήμερα και να έχουν καταστροφικά αποτελέσματα κάποια χρόνια αργότερα, πρέπει να αποφεύγονται με κάθε κόστος. Αλλιώς, αργά ή γρήγορα θα καταλήξουμε στην κατάσταση που είμαστε τώρα», είπε.
Η οικονομία της Ελλάδας αυξήθηκε για πέμπτο συνεχόμενο τρίμηνο Γενάρη-Μάρτη, με ρυθμό 2,3 τα εκατό σε ετήσια βάση, σημάδι ότι η ανάκαμψη κερδίζει με την βοήθεια των εξαγωγών. Η Κομισιόν βλέπει για φέτος 1,9 τα εκατό ανάπτυξη.
Αλλά ο σκεπτικισμός παραμένει, κυρίως από το ΔΝΤ που βλέπει την ανάκαμψη και την ανάπτυξη να φτάνει το 2 τα εκατό φέτος και 2,4 τα εκατό το 2019, αλλά λέει ότι «εξωτερικοί και εγχώριοι κίνδυνοι τείνουν να αντιστρέψουν την πορεία».
Μετά το τέλος του προγράμματος η Αθήνα έχει δεσμευτεί για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5 τα εκατό του ΑΕΠ έως το 2022 και 2,2 τα εκατό ως το 2060.
Η ελάφρυνση του χρέους που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο με την ευρωζώνη, που επεκτείνει τις ωριμάνσεις σε κάποια δάνεια και ελαφρύνει το επιτόκιο σε κάποια άλλα, θα βοηθήσει στην ομαλή επιστροφή της χώρας στις αγορές.
Αυτά τα μέτρα, μαζί με το «μαξιλάρι» των 24 δισεκ.ευρώ θα βοηθήσουν να βελτιωθεί η βιωσιμότητα του χρέους μεσοπρόθεσμα, διευκολύνοντας την πρόσβαση της Ελλάδας στις αγορές.
Αλλά το ΔΝΤ λέει ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα παραμένει αβέβαιη και χρειάζεται «ρεαλιστική» επανεξέταση των προβλέψεων για πρωτογενή πλεονάσματα και οικονομική ανάπτυξη.
«Δεν βλέπω λόγο για γιορτασμούς για την έξοδό μας από τα μνημόνια γιατί…μπορεί να πηδάμε έξω από το τηγάνι στην φωτιά που καίει» λέει ο Θάνος Βερεμής, επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Αθήνας. «Οι περισσότεροι έχουν στεγνώσει από τους φόρους, είναι τελείως προσηλωμένοι στην πληρωμή της εφορίας, τους απομένουν λίγα χρήματα στην άκρη να βάλουν στις επιχειρήσεις τους και άρα να τις βελτιώσουν και αναπτύξουν».