Επειτα από 167 ημέρες και νύχτες άδικα φυλακισμένοι στις φυλακές υψίστης ασφαλείας της Αδριανούπολης, το μαρτύριο για τους Αγγελο Μητρετώδη και Δημήτρη Κούκλατζη, έλαβε τέλος τα ξημερώματα του 15αύγουστου.
Το πρωθυπουργικό αεροσκάφος που μετέφερε από την Αδριανούπολη τους δύο στρατιωτικούς, καθώς και τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Κατρούγκαλο και τον υπαρχηγό ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνο Φλώρο, οι οποίοι τους συνόδευαν κατά την επιστροφή τους στην πατρίδα, προσγειώθηκε στις 03.18 στο αεροδρόμιο «Μακεδονία». Στρατιωτικό άγημα απέδωσε τιμές και οι δύο στρατιωτικοί αποβιβάστηκαν φορώντας στρατιωτικές στολές.
Στο αεροδρόμιο τους υποδέχτηκαν ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος, ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Αμανατίδης και ο αρχηγός ΓΕΣ Αλκιβιάδης Στεφανής, καθώς και οι γονείς τους.
To παρασκήνιο της απελευθέρωσης
Σύμφωνα με τις αναλύσεις των παρατηρητών τα «κλειδιά» για την αποφυλάκιση των δύο Ελλήνων αξιωματικών, ήταν η διεθνοποίηση του θέματος, αλλά και η χρονική συγκυρία, δηλαδή η όξυνση των σχέσεων Ερντογάν- Τράμπ και η διεθνής απομόνωση του Τούρκου προέδρου.
Σχετικά με την διεθνοποίηση του θέματος της άδικης φυλάκισής τους, χωρίς κατηγορητήριο σημειωτέον εδώ και τόσους μήνες. οι αναλυτές τονίζουν το γεγονός, ότι η Αθήνα, παράλληλα με τις διαρκείς ελληνο-τουρκικές συνομιλίες, έφερε το ζήτημα σε ευρωπαϊκά όργανα, έκανε επαφές με διεθνείς παράγοντες.
Ειδική αναφορά γίνεται στην ομιλία του Προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στο ελληνικό Κοινοβούλιο τον Απρίλιο, υπέρ της άμεσης απελευθέρωσης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών από τις φυλακές της γείτονος. Είχε προηγηθεί η ευρω-τουρκική Σύνοδος της Βάρνας, με τους κ.κ. Γιούνκερ και Μπορίσοφ να βάζουν το θέμα της απελευθέρωσης του Αγγ. Μητρεώδη και του Δ. Κούκλατζη στην ευρωπαϊκή ατζέντα των συνομιλιών με τον Ρ. Τ. Ερντογάν.
Οι ελληνικές πιέσεις να κορυφώθηκαν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, τον Ιούλιο, εκεί όπου Ντ. Τραμπ, Αγγ. Μέρκελ κ.α. ηγέτες ενημερώθηκαν από πρώτο χέρι από τον Έλληνα πρωθυπουργό, για το θέμα της συνεχιζόμενης κράτησης.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία με την κορύφωση της κρίσης Τουρκίας- ΗΠΑ, φαίνεται ότι έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών. Με δεδομένο το εκρηκτικό κλίμα στις σχέσεις Τραμπ-Ερντογάν, ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται ότι σ υνειδητοποίησε τη σημασία του να κρατήσει «ζωντανά» τα ευρωπαϊκά ερείσματα. Και οι καλές ευρω-τουρκικές σχέσεις περνούν και μέσα από την Ελλάδα, «κομμάτι» των οποίων ήταν, μέχρι χθες, η απελευθέρωση των δύο στρατιωτικών.
Όλες οι ενδείξεις συντείνουν προς το ότι η ευτυχής εξέλιξη συνδέεται άμεσα με το θέμα του αμερικανού πάστορα Μπράνσον και της συνεπακόλουθης έντασης μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ. Εκτός από τον Μπράνσον, στις τουρκικές φυλακές κρατούνται αμερικανοί, γερμανοί και γάλλοι υπήκοοι. Εδώ και λίγες ημέρες οι ΗΠΑ δεν ζητούν μόνον την αποφυλάκιση του πάστορα. Απαιτούν πλέον την απελευθέρωση όλων όσων σχετίζονται με αμερικανικά συμφέροντα (αμερικανοί αλλά και τούρκοι υπάλληλοι σε αμερικανικά προξενεία) και κρατούνται στις τουρκικές φυλακές.
Ο αναλυτής Άγγελος Συρίγος, αναφέρει σε άρθρο του στην «Καθημερινή», ότι με την αιφνιδιαστική του κίνηση ο Ερντογάν ήθελε να περάσει διάφορα μηνύματα:
•Προς τις ΗΠΑ και την Ευρώπη: Το καθεστώς δεν είναι απόλυτο και μονολιθικό. Υπάρχει ελπίδα σύντομης απελευθερώσεως του αμερικανού πάστορα και ίσως και άλλων.
•Προς τις ΗΠΑ: Οι δύο έλληνες στρατιωτικοί αφέθησαν μετά από απόφαση τουρκικού δικαστηρίου. Επομένως και η υπόθεση του πάστορα πρέπει να περάσει τυπικώς μέσα από την τουρκική δικαιοσύνη. Ήδη ένας τούρκος δημοσιογράφος, ο Αμπντουκαντίρ Σεβί, γνωστός για τις στενές του σχέσεις με το κυβερνών ισλαμικό κόμμα, έγραψε ότι η απελευθέρωση του πάστορα είναι θέμα χρόνου, εάν οι ΗΠΑ παρουσιάσουν στοιχεία για τα προβλήματα που έχει προκαλέσει στην ψυχική του υγεία η σχεδόν διετής παραμονή στις φυλακές.
•Προς τις διεθνείς αγορές: Η απελευθέρωση είναι σημάδι επιστροφής της Τουρκίας σε μία πιο λογική στάση. Οι αγορές που είναι εξαιρετικά ευαίσθητες σε σχετικές κινήσεις ελπίζεται ότι θα το καταγράψουν και θα μειωθούν οι διεθνείς οικονομικές πιέσεις προς την τουρκική λίρα.