Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχανί αντάλλαξαν «αβρότητες» στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με τον Τραμπ να υπόσχεται περισσότερες κυρώσεις εναντίον της Τεχεράνης και τον Ρουχανί να ισχυρίζεται ότι ο Αμερικανός ομόλογός του πάσχει από «αδυναμία νόησης».
Ο Τραμπ χρησιμοποίησε το βήμα της ΓΣ για να επιτεθεί στην «διεφθαρμένη δικτατορία» του Ιράν, να εγκωμιάσει τον περσινό μπαμπούλα της Νότιας Κορέας και να καταθέσει το ανυποχώρητο μήνυμά του ότι απορρίπτει την παγκοσμιοποίηση και προστατεύει τα αμερικανικά συμφέροντα.
Μεγάλο μέρος της 35λεπτης ομιλίας του στόχευε στο Ιράν, που οι ΗΠΑ κατηγορούν ότι τρέφει πυρηνικές φιλοδοξίες και υποδαυλίζει την αστάθεια στην Μέση Ανατολή υποστηρίζοντας στρατιωτικές ομάδες σε Συρία, Λίβανο και Υεμένη.
«Οι ηγέτες του Ιράν σπέρνουν χάος, θάνατο και καταστροφή» είπε ο Τραμπ στην συνέλευση. «Δεν σέβονται στους γείτονές τους ή τα σύνορα ή τα κυριαρχικά δικαιώματα των εθνών».
Ο Ρουχανί, απευθυνόμενος αργότερα στους παγκόσμιους ηγέτες, άσκησε σκληρή κριτική στην απόφαση Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από την διεθνή συμφωνία του 2015. Είπε ότι «δεν έχει ανάγκη για φωτογραφικό στιγμιότυπο» με τον Τραμπ και ισχυρίστηκε ότι η απόσυρση του προέδρου των ΗΠΑ από διεθνείς θεσμούς αποτελεί ελάττωμα χαρακτήρα.
«Δεν είναι σημάδι ισχύος να στέκεσαι εναντίον της πολυπλευρικότητας. Είναι μάλλον σύμπτωμα αδυναμίας νόησης – προδίδει ανικανότητα κατανόησης ενός περίπλοκου και διασυνδεόμενου κόσμου» είπε.
Η ομιλία του Τραμπ αντιμετωπίστηκε κυρίως από σιωπή από τους ηγέτες που δεν αισθάνονται άνετα με τις απόψεις της μεμονωμένης δράσης που έχουν οδηγήσει σε ένταση τις σχέσεις των ΗΠΑ με παραδοσιακούς συμμάχους. Αν και δεν μίλησε με υψηλούς τόνους, παρ’όλα αυτά ήταν μια βροντερή απαγγελία της πολιτικής του «Πρώτα η Αμερική». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει διαταράξει την παγκόσμια τάξη αποσύροντας τη χώρα του από την συμφωνία για τα πυρηνικά και την κλιματική αλλαγή και απειλεί με τιμωρία τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ που δεν δαπανούν περισσότερα για την κοινή άμυνα.
«Δεν θα παραδώσουμε ποτέ την κυριαρχία της Αμερικής σε μια μη εκλεγμένη, ασύδοτη παγκόσμια γραφειοκρατία» είπε. «Η Αμερική κυβερνάται από Αμερικανούς. Απορρίπτουμε την ιδεολογία της παγκοσμιοποίησης και ενστερνιζόμαστε το δόγμα του πατριωτισμού».
Εκτός από τις κατηγορίες κατά του Ιράν, ο Τραμπ άσκησε κριτική και στην Κίνα για τις εμπορικές πρακτικές αλλά δεν αναφέρθηκε καθόλου στην ανάμιξη της Ρωσίας στον πόλεμο στη Συρία ή την υποτιθέμενη ανάμιξή της στις αμερικανικές εκλογές.
Από την πλευρά του ο Ρουχανί ήταν ανυποχώρητος στην ομιλία του: «Αυτό που λέει το Ιράν είναι καθαρό: όχι πόλεμος, όχι κυρώσεις, όχι απειλές, όχι μπούλινγκ. Δράση σύμφωνα με το νόμο και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων».
Η εναλλακτική άποψη του Μακρόν
Δίνοντας μια εναλλακτική άποψη όταν ήρθε η σειρά του στο βήμα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν είπε ότι ο νόμος της επιβίωσης του ισχυρότερου, ο προστατευτισμός και ο απομονωτισμός μπορούν να οδηγήσουν μόνο σε μεγαλύτερες εντάσεις .
Υπερασπιζόμενος την συλλογική δράση και την πολύπλευρη προσέγγιση, είπε ότι ο εθνικισμός θα οδηγήσει σε αποτυχία και ότι αν οι χώρες σταματήσουν να υπερασπίζονται βασικές αρχές, οι παγκόσμιοι πόλεμοι θα επιστρέψουν.
«Δεν αποδέχομαι την διάβρωση της πολυπλευρικότητας και δεν δέχομαι την κατάρρευση της ιστορίας μας» είπε ο Μακρόν ανεβάζοντας σε κάποια σημεία τον τόνο της φωνής του. «Παρακολουθούν τα παιδιά μας».
Ο Μακρόν αναφερόμενος στο παράδειγμα του Ιράν είπε ότι αυτή η μονόπλευρη πίεση θα μπορούσε να οδηγήσει απευθείας σε συγκρούσεις.
Τόνισε ότι δεν θα υπάρξει ασφάλεια στη Μέση Ανατολή «ποδοπατώντας τα νόμιμα δικαιώματα των Παλαιστινίων» και πως η μόνη λύση είναι δύο κράτη, με κοινή πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ. Το τέλος της ομιλίας του ήταν μια παθιασμένη υπεράσπιση των οικουμενικών δικαιωμάτων του ανθρώπου – ο Μακρόν χτύπησε κατ’ επανάληψη το χέρι του στο βήμα για να δώσει έμφαση, αποσπώντας ασυνήθιστα, για τα δεδομένα της Γενικής Συνέλευσης, θερμό χειροκρότημα.
Αντίθετα, ο Τραμπ , που αρέσκεται να ξεκινά τις πολιτικές ομιλίες σε συγκεντρώσεις κομπάζοντας για τα οικονομικά του ρεκόρ στην περίοδο της προεδρίας του και χρησιμοποίησε την ίδια ρητορική και από αυτό το βήμα απευθυνόμενος σε πλήθος ηγετών και διπλωματών, προκάλεσε μουρμουρητά και γέλιο από τους συμμετέχοντας. «Δεν περίμενα αυτή την αντίδραση, αλλά ΟΚ» είπε ο Τραμπ που φάνηκε να αιφνιδιάζεται.
Ο Τραμπ προσπάθησε να διαχωρίσει την ηγεσία του Ιράν από τον λαό του, λίγες μέρες μετά την επίθεση στο νοτιοδυτικό Ιράν σε μια στρατιωτική παρέλαση με 25 άτομα που συγκλόνισε την χώρα.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους πριν την ομιλία του ο Τραμπ είπε ότι δεν θα συναντήσει τους Ιρανούς μέχρι «να αλλάξουν τόνους». Αν και άφησε μια πιθανότητα καλύτερης σχέσης με το Ιράν στο μέλλον, ξεκαθάρισε ότι δεν θα μειωθεί η οικονομική πίεση.
«Πρόσθετες κυρώσεις θα ξεκινήσουν στις 5 Νοεμβρίου και θα ακολουθήσουν και άλλες, ενώ εργαζόμαστε με χώρες που εισάγουν ιρανικό πετρέλαιο για να μειώσουν σημαντικά τις αγορές τους» είπε ο Τραμπ.
Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην δημιουργία μια περιφερειακής στρατηγικής συμμαχίας των χωρών του Κόλπου, της Ιορδανίας και της Αιγύπτου, κάτι που οι ΗΠΑ βλέπουν ως πρόχωμα εναντίον του Ιράν.
Στην φετινή του ομιλία ο Τραμπ εγκωμίασε τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας γιατί σταμάτησε τις πυρηνικές και πυραυλικές δοκιμές, ελευθέρωσε Αμερικανούς κρατούμενους και επέστρεψε τα λείψανα στρατιωτών που είχαν σκοτωθεί στη διάρκεια του πολέμου στην Κορέα. Στην περσινή του ομιλία είχε αποκαλέσει τον Βορειοκορεάτη ηγέτη μικρό πυραυλάνθρωπο.
Από το βήμα της ΓΣ, ο Τραμπ κάλεσε επίσης τα μέλη του ΟΠΕΚ να σταματήσουν να ανεβάζουν τις τιμές του πετρελαίου και να πληρώσουν για την στρατιωτική τους προστασία. Απείλησε να περιορίσει την αμερικανική βοήθεια μόνο σε χώρες που είναι φιλικές προς τις ΗΠΑ.
Ο Ανβάρ Γκαργκάς, ΥΠΕΞ των ΗΑΕ είπε ότι οι τιμές του πετρελαίου σχετίζονται μόνο με τις αγορές, με την αγορά και την ζήτηση. «Δεν είναι πράγματα που μπορεί να χειραγωγηθούν από μια απόφαση εδώ ή εκεί» είπε.
Οι τιμές του αργού ανέβηκαν σε υψηλό τετραετίας την Τρίτη, εξαιτίας των αναμενόμενων αμερικανικών κυρώσεων στις ιρανικές εξαγωγές και την προφανή απροθυμία του ΟΠΕΚ και της Ρωσίας να αυξήσουν την παραγωγή για να αποσβεστεί η πιθανή κρίση στην διεθνή αλυσίδα προμήθειας.
reuters.com