«Το διεθνές δίκαιο είναι η πυξίδα μας», εκφράζει στην «Καθημερινή» της Κυριακής ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης με νέο άρθρο του στην «Καθημερινή της Κυριακής» και σημειώνει ότι «Η Ελλάδα μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες όταν αυτό θεωρηθεί χρήσιμο, ώστε να καταστεί σαφές ότι στις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες δεν ισχύει το δίκαιο του ισχυρότερου»,
Ο π. πρωθυπουργός αναφέρει αφού κάνει αναφορά στην αιγιαλίτιδα ζώνη, λέγοντας ότι η ρύθμιση του θέματος από την ελληνική πλευρά, δηλαδή η επέκτασή της στα 12 μίλια και ο καθορισμός ελεύθερων ζωνών ναυσιπλοΐας είναι μια δυνατή πρωτοβουλία που όμως χρειάζεται συνεννοήσεις που στο παρελθόν με την Τουρκία έγιναν και δεν κατέληξαν, αλλά και σχετικά με τις συντεταγμένες, τονίζει ότι «η Ελλάδα στην υπάρχουσα αντιπαράθεση πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα ως προς τη βούλησή να επιλύσει ειρηνικά οποιαδήποτε διαφορά, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο που απαιτεί συνεργασία και εφόσον δεν επέλθει συμφωνία, λύση των διαφορών από το διεθνές δικαστήριο».
«Tο άρθρο μου – αναφέρει- στην «Κ» της 9ης Ιουνίου για τα προβλήματα που προκύπτουν σε σχέση με την αιγιαλίτιδα ζώνη, την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ της Ελλάδος προκάλεσε πολλές αντιδράσεις. Αλλες επιπόλαιες και εμπαθείς.
Αλλες σοβαρές και εμπεριστατωμένες όπως το άρθρο του καθηγητή Α. Συρίγου στην «Κ» της 15-16ης Ιουνίου. Συμφωνώ με την άποψη του κ. Συρίγου ότι «η τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων πρέπει να γίνει βάσει του διεθνούς δικαίου με σύνεση, προσοχή, αλλά και τις σωστές διεθνείς συμμαχίες». Διαφωνώ, όμως, όσον αφορά την ερμηνεία του διεθνούς δικαίου που επικαλείται και γι’ αυτό δεν δέχομαι και το συμπέρασμά του, ότι δεν χρειάζονται πρωτοβουλίες και από την ελληνική πλευρά. Θα αναφερθώ σε μερικά σημεία που χρειάζονται προσοχή στη δημόσια συζήτηση.
Σχετικά με την αιγιαλίτιδα ζώνη: είναι απλοϊκό να ταυτίζουμε την αιγιαλίτιδα ζώνη με την ανοιχτή θάλασσα. Η αιγιαλίτιδα ζώνη είναι έδαφος του παράκτιου κράτους, κάτω από την κυριαρχία του, ενώ η ανοιχτή θάλασσα διακρίνεται για την απουσία κυριαρχίας. Το παράκτιο κράτος έχει γι’ αυτό το δικαίωμα να ορίζει το καθεστώς που αφορά τη διέλευση πλοίων στην αιγιαλίτιδα ζώνη. Κατά κανόνα ισχύει η αβλαβής διέλευση, δηλαδή η διέλευση είναι ελεύθερη αλλά πραγματοποιείται με προϋπόθεση την υπακοή του διερχόμενου πλοίου στους ορισμούς του παράκτιου κράτους. Το κράτος διατηρεί το δικαίωμα να διακόψει τη διέλευση σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης του πλοίου με τους κανόνες που υπαγορεύει το διεθνές δίκαιο. Ιδιαίτερα τα πολεμικά πλοία τα διερχόμενα την αιγιαλίτιδα ζώνη πρέπει να μη θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του παράκτιου κράτους, και να πλέουν, ως προς τα υποβρύχια, στην επιφάνεια».
Ο κ. Σημίτης σημειώνει ότι «εάν η Ελλάδα επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της στα 12 μίλια , όπως έχει δικαίωμα, το σύνολο σχεδόν του κεντρικού Αιγίου θα είναι μια επιτηρούμενη από την Ελλάδα θάλασσα με εξαίρεση ορισμένες περιοχές που θα υπάρχουν στενά» και μια πιθανή επέκτασή της «θα προκαλέσει αντιδράσεις όχι μόνο από την Τουρκία, αλλά και από πολλές άλλες χώρες των οποίων τα πλοία διέρχονται τώρα ελεύθερα» και «γι΄ αυτό απαιτείται να υπάρξει ζώνη ή ζώνες ελεύθερης ναυσιπλοΐας που να διασχίζουν το Αιγαίο».
Κατά τον ίδιο, η ρύθμιση του θέματος από την ελληνική πλευρά, δηλαδή η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 μίλια και ο καθορισμός ελεύθερων ζωνών ναυσιπλοΐας, είναι μια δυνατή πρωτοβουλία, προϋποθέτει όμως συνεννοήσεις και συμφωνίες με τις χώρες των οποίων τα πλοία πλέουν κατά κανόνα στο Αιγαίο».
Επιπλέον, ο κ. Σημίτης σημειώνει ότι είναι σαφές το διεθνές δίκαιο και σχετικά με τις συντεταγμένες, δηλαδή το μήκος και το πλάτος της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης.
Μεταξύ άλλων, επισημαίνει ότι η οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης συνεπάγεται υποχρέωση των παράκτιων χωρών να καταθέσουν συντεταγμένες, να προσδιορίσουν το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της ΑΟΖ τους, προσθέτοντας ότι «συνεννοήσεις για τα όρια της ελληνικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης με την Τουρκία μέχρι σήμερα δεν υπήρξαν.
Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα και το δικαίωμά της να προβάλλει την άποψή της για την ΑΟΖ της.
Η Τουρκία έχει δηλώσει «προφορικά» συντεταγμένες, αλλά δεν είναι σαφές αν έχει ολοκληρώσει την υποβολή συντεταγμένων.
Αλλά ακόμα και αν αυτό έχει συμβεί, οι δηλώσεις της δεν δημιουργούν τετελεσμένα».
Ο κ. Σημίτης υπογραμμίζει ότι «η Ελλάδα στην υπάρχουσα αντιπαράθεση πρέπει να δείξει αποφασιστικότητα ως προς τη βούλησή να επιλύσει ειρηνικά οποιαδήποτε διαφορά, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο που απαιτεί συνεργασία και εφόσον δεν επέλθει συμφωνία, λύση των διαφορών από το διεθνές δικαστήριο».
Και καταλήγει τονίζοντας ότι «η Ελλάδα μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες όταν αυτό θεωρηθεί χρήσιμο, ώστε να καταστεί σαφές στις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες δεν ισχύει το δίκαιο του ισχυρότερου και μονόπλευρες αποφάσεις δεν μπορούν να γίνουν δεκτές».