Η Μόσχα και το Κίεβο βρίσκονται σε σύγκρουση μετά από το περιστατικό στο στενό του Κερτς στις ακτές της χερσονήσου της Κριμαίας. Τι αφορά;
Την Κυριακή στο στενό του Κερτς, στις ακτές της χερσονήσου της Κριμαίας που έχει προσαρτηθεί από την Ρωσία το 2014, το ρωσικό ναυτικό εμπόδισε τρία ουκρανικά στρατιωτικά σκάφη να μπουν στην Αζοφική θάλασσα.
Τι έχει γίνει
Τα πλοία ήταν καθ’οδόν από την Οδησσό στην Μαριούπολη στην Αζοφική, λένε οι Ουκρανοί. Η ρωσική πλευρά ήταν ενημερωμένη για το ταξίδι των πλοίων, σύμφωνα με το αρχηγείο του ναυτικού της Ουκρανίας. Αλλά η ρωσική FSB (Ομοσπονδιακή υπηρεσία ασφάλειας) που έχει την ευθύνη για την προστασία των συνόρων, ισχυρίζεται ότι τα πλοία μπήκαν παράνομα στα ρωσικά χωρικά ύδατα. Λέει ότι τα πληρώματα δεν ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα να σταματήσουν. Στην διάρκεια της συμπλοκής, ένα ρωσικό περιπολικό πλοίο εμβόλισε ένα ρυμουλκό του Ουκρανικού ναυτικού. Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν τα τρία ουκρανικά πλοία και τα κατέσχεσαν λόγω παράβασης των συνόρων της Ρωσίας. Τραυματίστηκαν έξι Ουκρανοί ναύτες, σύμφωνα με το ουκρανικό ναυτικό.
Γιατί είναι σημαντικό το στενό του Κερτς
Το στενό του Κερτς είναι η μόνη σύνδεση μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας του Αζόφ και ο μόνος δρόμος για να φτάσει κανείς σε δύο σημαντικά ουκρανικά λιμάνια, το Μπερντιάνσκ και την Μαριούπολη. Είναι ζωτικής σημασίας δρόμος για τα δύο μεγάλα μεταλλουργικά εργοστάσια της Μαριούπολης. Η Ρωσία ελέγχει τα στενά από την προσάρτηση της Κριμαίας, κάτι που δυσκολεύει σημαντικά την κίνηση των ουκρανικών πλοίων. Οι συνέπειες του ρωσικού ελέγχου έχουν γίνει ιδιαίτερα εμφανείς μετά την ολοκλήρωση της Γέφυρας της Κριμαίας τον Μάιο του 2018. Η γέφυρα ενώνει την Ρωσία με την προσαρτημένη χερσόνησο. Από τότε ο όγκος των ναυλώσεων μειώνεται σταθερά. Ο πόλεμος στην περιοχή Ντονμπάς είναι επίσης προβληματικός για τα λιμάνια της Ουκρανίας.
Διένεξη για το δίκαιο της θάλασσας
Ουκρανία και Ρωσία αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση του δικαίου της θάλασσας. Αναφέρονται στην Διεθνή Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο αποδέχθηκαν και οι δύο χώρες στη δεκαετία του 1990. Η Ουκρανία επιμένει στην ελευθερία διακίνησης στα στενά του Κερτς και την Αζοφική σύμφωνα με αυτή την σύμβαση, ενώ η ρωσική πλευρά προσπαθεί να θεσμοθετήσει χωρικά σύνορα. Οι δύο χώρες έχουν επίσης διμερή συμφωνία για την ελεύθερη χρήση του Κερτς και της Αζοφικής, συμφωνία που ποτέ δεν έχει θέσει υπό αμφισβήτηση η Ρωσία.
Στρατιωτικός νόμος στην Ουκρανία
Μετά το επεισόδιο στο Κερτς, το Κίεβο κήρυξε στρατιωτικό νόμο για πρώτη φορά στη διάρκεια της διένεξης με την Ρωσία. Ο Ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο υπέγραψε διάταγμα την Δευτέρα που επικυρώθηκε από το κοινοβούλιο της χώρας. Το Κίεβο λέει ότι η κίνηση αυτή είναι μια αμυντική αντίδραση και όχι κήρυξη πολέμου κατά της Ρωσίας. Η απόφαση του προέδρου θεωρείται αμφιλεγόμενη, ακόμα και στην Ουκρανία. Αρχικά η επιβολή του στρατιωτικού νόμου θα είναι 30 ημέρες, στη διάρκεια των οποίων τα δικαιώματα των Ουκρανών πολιτών, όπως η ελευθερία της συνάθροισης, περιορίζονται. Υπάρχει διάχυτη η εικασία ότι οι προγραμματισμένες προεδρικές εκλογές ίσως να μην γίνουν τον Μάρτιο. Αν επεκταθεί ο στρατιωτικός νόμος μπορεί να μην γίνουν οι εκλογές.
Η προσάρτηση της Κριμαίας προκάλεσε σύγκρουση
Η πρόσφατη κλιμάκωση επιδεινώνει την υπάρχουσα διαμάχη Ουκρανίας και Ρωσίας που άρχισε με την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Η Ρωσία κατέλαβε την χερσόνησο μετά την πτώση του Ουκρανού προέδρου Βίκτορ Γιανουκόμιτς, που κατέληξε σε επίσημη προσάρτηση. Η ρωσική ηγεσία δικαιολόγησε τις πράξεις της παραπέμποντας στα αποτελέσματα ενός αμφιλεγόμενου δημοψηφίσματος που έγινε στην Κριμαία μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και υπό την επίβλεψη του Ρωσικού στρατού. Η προσάρτηση της Κριμαίας δεν αναγνωρίζεται από την Ουκρανία ή την διεθνή κοινότητα. Κυρίως το Κίεβο έχει φέρει την διαμάχη σε διεθνή δικαστήρια.
dw.com