Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία, δήλωσε ο λιθουανός πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέντα.
«Υπάρχει μια κάποια απογοήτευση. Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι δεν καταφέραμε να καταλήξουμε σε μια συναίνεση διότι τρία Κράτη αρνήθηκαν να προσκαλέσουμε τις δύο χώρες να αρχίσουμε διαπραγματεύσεις», είπε ο Ναουσέντα στον Τύπο μετά το πέρας της πρώτης ημέρας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
«Όλοι αναγνώρισαν ότι η Βόρεια Μακεδονία έχει κάνει πολλά: άλλαξε την ονομασία της, αναθεώρησε το Σύνταγμά της κι έκανε τα πάντα για να λάβει την πρόσκληση», επομένως «θεωρώ ότι η απουσία απόφασης μπορεί να έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες στην ίδια» τη βαλκανική χώρα, προειδοποίησε ο Ναουσέντα.
«Δεν υπήρξε κατάληξη σήμερα», επιβεβαίωσε ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας Άντι Ρίνε. «Ελπίζω ότι είναι εφικτό να καταλήξουμε σε συμφωνία», συμπλήρωσε πάντως. Δεν αποσαφηνίστηκε εάν το ζήτημα θα τεθεί εκ νέου σε αυτή τη σύνοδο· ο Ρίνε είπε ότι η συζήτηση επ’ αυτού θα συνεχιστεί σε κάποιο προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η Γαλλία ήταν μια από τις τρις χώρες που εμπόδισαν την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων και την αποσύνδεση των δύο υποψηφιοτήτων.
Οι συζητήσεις ήταν μακρές και δύσκολες όσον αφορά το ζήτημα της διεύρυνσης της ΕΕ, σημείωσε γαλλική διπλωματική πηγή. «Δεν εγκρίθηκε κανένα κείμενο για το ζήτημα αυτό διότι δεν υπάρχει συμφωνία για να αρχίσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις», επιβεβαίωσε.
Η Γαλλία έχει ζητήσει να υπάρξει αναμόρφωση της διαδικασίας εισδοχής νέων κρατών μελών, την οποία χαρακτηρίζει «αναποτελεσματική» και «απογοητευτική».
Για να αρχίσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με οποιαδήποτε υποψήφια χώρα απαιτείται η έγκριση με ομοφωνία των χωρών-μελών της ΕΕ.
Τα Τίρανα και τα Σκόπια εξέφρασαν απογοήτευση για τη γαλλική πρωτοβουλία – με τη στήριξη της Ολλανδίας και της Δανίας – νωρίτερα αυτή την εβδομάδα σε επίπεδο υπουργών η οποία είχε αποτέλεσμα να αποτραπεί η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ενώ ο Ευρωπαίος επίτροπος Διεύρυνσης Γιοχάνες Χαν επισήμανε πως οι Βρυξέλλες εμφανίζονται να αθετούν τις υποσχέσεις τους.
Η γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ τάχθηκε σθεναρά χθες Πέμπτη υπέρ της ενταξιακής προοπτικής των δύο χωρών. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια συνάντησής της με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στην Τουλούζη την Τετάρτη, η Μέρκελ κατέστησε σαφές ότι υποστηρίζει επίσης τη γαλλική θέση περί ανάγκης αναμόρφωσης των διαδικασιών διεύρυνσης.
Για «λάθος» και μάλιστα «ιστορικό», έκαναν λόγο ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ αναφερόμενοι στη μη απόφαση για έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία. Στην τελευταία τους συνέντευξη Τύπου έπειτα από ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής, οι Τουσκ και Γιούνκερ εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για την αδυναμία των κρατών-μελών της ΕΕ να κρατήσουν τις υποσχέσεις τους.
«Η μεγάλη πελιοψηφία των κρατών-μελών ήταν υπέρ, αλλά δυστυχώς χρειαζόμασταν ομοφωνία», επισήμανε ο Ντ. Τουσκ, προσθέτοντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο ζήτημα της διεύρυνσης πριν από τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στο Ζάγκρεμπ, τον Μάιο του 2020. Αυτή ήταν και η μόνη φράση στην οποία συμφώνησαν όλα τα κράτη-μέλη και επομένως μπήκε στα τελικά συμπεράσματα της συνόδου.
«Προσωπικά το θεωρώ λάθος», συνέχισε ο Ντ. Τουσκ, ενώ υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες, η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία, δεν πρέπει να κατηγορηθούν γι’ αυτή τη εξέλιξη. «Εσείς είστε έτοιμοι», είπε και κάλεσε τα Σκόπια και τα Τίρανα να μην τα «παρατήσουν». Aναφερόμενος στην πρόοδο που έχουν σημειώσει οι δύο χώρες, τόνισε ότι η έκθεση της Επιτροπής ήταν «σαφής» ότι έκαναν «ό,τι τους ζητήθηκε» και χαρακτήρισε τη Συμφωνία των Πρεσπών «αληθινά σπουδαίο επίτευγμα».
«Πρόκειται για ένα ιστορικό λάθος», δήλωσε από την πλευρά του ο Ζ.Κ. Γιούνκερ, ο οποίος ήταν εμφανώς συγκινημένος αφού πρόκειται για την τελευταία σύνοδο κορυφής στην οποία συμμετέχει. Συνολικά, όπως είπε, συμμετείχε σε 148 συνόδους κορυφής και δήλωσε ότι είναι «υπερήφανος που είναι Ευρωπαίος». Ο ίδιος δεν παρέλειψε να ασκήσει σκληρή κριτική στις κυβερνήσεις που έφεραν αντιρρήσεις: «Εάν η ΕΕ θέλει να τη σέβονται, πρέπει να κρατάει τις υποσχέσεις της».
Ο Ζ.Κ. Γιούνκερ εξέφρασε δυσαρέσκεια και για το γεγονός ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν μπόρεσαν να προχωρήσουν σήμερα τις συζητήσεις για προσεχές πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. «Ήταν μια συζήτηση στην οποία εκφράστηκαν οι διαφορετικές απόψεις που ήταν ήδη γνωστές. Δεν συμφωνήθηκαν κατευθυντήριες γραμμές, δεν έγινε τίποτα», είπε, σημειώνοντας πως δεν θεωρεί πλέον πιθανό να βρεθεί συμφωνία πριν από το τέλος του χρόνου, κάτι που όπως είπε θα έχει επιπτώσεις στα ευρωπαϊκά προγράμματα.
Τέλος, ερωτηθείς για το ζήτημα της Τουρκίας, ο Ντ. Τουσκ σημείωσε ότι δε θέλει να προσθέσει περιατέρω «ένταση» στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, πρόσθεσε ωστόσο ότι η χθεσινή απόφαση δεν αφορούσε εκεχερεία, αλλά «απαίτηση συνθηκολόγησης».