Τουρκία – Λιβύη: Υπογραφή συμφώνου, παρεξηγήσεις και αντδράσεις- Καταδικάζουν Αθήνα, Κάιρο και ΕΕ

03 Οκτ 2022

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ανακοίνωσε  ότι υπεγράφησαν με την κυβέρνηση της Λιβύης δύο μνημόνια για υδρογονάνθρακες και ένα πρωτόκολλο. «Συναντήθηκα με το πρωθυπουργό Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά. Συζητήθηκαν βήματα για πολιτική λύση και οι σχέσεις μας. Υπεγράφησαν 2 μνημόνια για υδρογονάνθρακες και ένα πρωτόκολλο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, κατά την κοινή συνέντευξη τύπου ου Μεβλούτ Τσαβούσογλου με τη Λίβυα ομόλογό του, Νετζλά Μανγκούζ,προέκυψαν «παρεξηγήσεις» σχετικά με τις θαλάσσιες περιοχές ευθύνης.

Λίγο αργότερα, η κυβέρνηση του Φάτι Μπασάγα, η οποία εδρεύει στην ανατολική Λιβύη και στηρίζεται από το Κοινοβούλιο, απέρριψε το μνημόνιο συμφωνίας που υπέγραψε η Τουρκία με την κυβέρνηση της Τρίπολης, υπό τον Αμπντέλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά.

Το κοινοβούλιο έχει αποσύρει από τον Μάρτιο την εμπιστοσύνη του στην κυβέρνηση του Ντμπεϊμπά, θεωρώντας ότι η θητεία της έχει λήξει. Η κυβέρνηση του Μπασάγα, του πρώην υπουργού Εσωτερικών, έχει επιχειρήσει, χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής, να εγκατασταθεί στην Τρίπολη και να αναλάβει τα καθήκοντά της.Η κυβέρνηση του Μπασάγα ανέφερε ότι επιφυλάσσεται «του δικαιώματός της να προσφύγει στη δικαιοσύνη» για να ακυρώσει τις συμφωνίες με την Τουρκία.Νωρίτερα, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Αγκίλα Σάλεχ χαρακτήρισε τις συμφωνίες «παράνομες και απαράδεκτες».

Αθήνα, Κάιρο και ΕΕ καταδικάζουν το νέο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο

Ελλάδα, Αίγυπτος και Ευρωπαϊκή Ένωση απορρίπτουν απερίφραστα το νέο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο που υπέγραψαν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, βάσει του οποίου τουρκικές εταιρείες θα μπορούν να κάνουν έρευνες για υδρογονάνθρακες στην ΑΟΖ της χώρας, σε μια de facto υλοποίηση του παράνομου τουρκο-λιβυκού μνημονίου.

Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας μίλησε τηλεφωνικά με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι (Sameh Shoukry) αναφορικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη

Αμφότερες οι πλευρές, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της λιβυκής κυβέρνησης εθνικής ενότητας να υπογράψει το εν λόγω μνημόνιο κατανόησης με την Τουρκία. Συμφωνήθηκε, επίσης, όπως ο Έλληνας υπουργός ΕΞωτερικών μεταβεί στο Κάιρο για διαβουλεύσεις την προσεχή Κυριακή.

Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Πίτερ Στάνο, δήλωσε ότι το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.

Ειδικότερα, ο κ. Στάνο σημειώνει ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει τις αναφορές που επισημαίνουν ότι η Τουρκία και η λιβυκή Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας υπέγραψαν συμφωνία για τους υδρογονάνθρακες με βάση το Μνημόνιο Συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης του 2019 για την οριοθέτηση περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο».

«Η ΕΕ υπενθυμίζει ότι η θέση της σχετικά με αυτό το Μνημόνιο έχει δηλωθεί με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2019 και παραμένει αμετάβλητη: Το Μνημόνιο Συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης του 2019 παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη» προσθέτει.

Ακόμη αναφέρει ότι «η νέα συμφωνία δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη. Απαιτούνται περαιτέρω διευκρινίσεις για το περιεχόμενό της. Πρέπει να αποφεύγονται ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την περιφερειακή σταθερότητα».

ΥΠΕΞ: Η Ελλάδα έχει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή που θα υπερασπιστεί με όλα τα νόμιμα μέσα

Η Ελλάδα παρακολουθεί πολύ στενά τις εξελίξεις στη Λιβύη και ιδιαίτερα τη σημερινή υπογραφή «μνημονίου συνεργασίας» μεταξύ της κυβέρνησης εθνικής ενότητας (GNU) της Λιβύης και της Τουρκίας στον τομέα των υδρογονανθράκων, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

Επίσης, διαμηνύεται πως η Ελλάδα έχει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή, τα οποία προτίθεται να υπερασπιστεί με όλα τα νόμιμα μέσα, με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα έχει προβεί σε οριοθέτηση της ΑΟΖ της με την Αίγυπτο, συμφωνία η οποία έχει συναφθεί με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η Ελλάδα διατηρεί, όπως ορίζει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, δικαίωμα ipso facto et ad initio σε υφαλοκρηπίδα, η οποία, ελλείψει διμερούς συμφωνίας ορίζεται με τη μέση γραμμή.

Τέλος, επισημαίνεται ότι το τουρκο-λιβυκό «μνημόνιο» του 2019 είναι παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο. Ως εκ τούτου, ουδείς έχει κανένα δικαίωμα να το επικαλείται. Οποιαδήποτε αναφορά ή ενέργεια σε εφαρμογή του εν λόγω «μνημονίου» θα είναι εκ των πραγμάτων παράνομη και αναλόγως της βαρύτητας της, θα υπάρξει αντίδραση τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ.

Σε αυτό το πλαίσιο, σημειώνεται ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενημερώνει τους εταίρους και συμμάχους της για τον αποσταθεροποιητικό ρόλο της Τουρκίας.

Επιπροσθέτως, εκφράζεται η ικανοποίηση για τις δηλώσεις του προέδρου, καθώς και της Επιτροπής Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, αναφορικά με την ακυρότητα και έλλειψη νομιμότητας του μνημονίου που υπεγράφη σήμερα στην Τρίπολη.