Για να φτάσουμε στην κατάσταση της εξομάλυνσης των πολιτικών θέσεων και της στρατηγικής ενοποίησης του προοδευτικού χώρου, θα πρέπει να υπερσκελιστούν, οι προσωπικές πολιτικές φιλοδοξίες τόσο των αρχηγικών ομάδων όσο όμως και μιας ευρείας πλειάδας στελεχών και μελών οι οποίοι υπεραμύνονται της προσωπικής κυρίως στάσης.
Από το κόμμα των ξυπόλητων της Κρήτης του 1878
Ανατρέχοντας στην ιστορία, πρώτο πολιτικό κόμμα στην Ελλάδα με προοδευτικό προσανατολισμό και το οποίο υπεράσπιζε τα λαϊκά συμφέροντα, ήταντο ‘’Κόμμα των ξυπόλητων’’, που ιδρύθηκε επί Οθωμανοκρατίας στη Κρήτη. Ήταν η περίοδος όπου η Οθωμανική διοίκηση και ο Σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ προχώρησε σε κάποιες παραχωρήσεις προς τους επαναστατημένους Κρήτες, βάσει της ‘’Σύμβασης της Χαλέπας’’που υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 1878 στη συνοικία Χαλέπα των Χανίων. Τα σημαντικά σημεία της ‘’Σύμβασης’’ ήταν, η δυνατότητα να διορίζεται ως Γενικός Διοικητής Κρήτης και Χριστιανός Οθωμανός υπήκοος, η αναγνώριση της Ελληνικής γλώσσαςως η επίσημη των δικαστηρίων, η ίδρυση της Κρητικής χωροφυλακής αποκλειστικά από Κρήτες και το σπουδαιότερο η ίδρυση της Γενικής Συνέλευσης εν είδει βουλής με συμβουλευτικό χαρακτήρα προς την διοίκηση , με 80 μέλη, 49 χριστιανούς και 31 μουσουλμάνους και οι οποίοι ονομάστηκαν πληρεξούσιοι. Με βάση λοιπόν την λειτουργία της Γενικής Συνέλευσης, συστάθηκαν δύο κόμματα. Εκείνο των ΄΄Καραβανάδων’’ το οποίο εκπροσωπούσε την συντηρητική παράταξη και των ‘’Ξυπόλητων’’ της προοδευτικής παράταξης. Πληρεξούσιος των ‘’Ξυπόλητων’’ από το 1887 εκλεγόταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος που αργότερα διετέλεσε και αρχηγός τους.
Το κόμμα των Φιλελευθέρων
Το 1910 ο Ελευθέριος Βενιζέλος κλήθηκε στην Αθήνα από τον ‘’Στρατιωτικό Σύνδεσμο’’ για να αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας και τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου ίδρυσε το κόμμα των ‘’Φιλελευθέρων’’. Η πολιτική αυτή παράταξη αποτέλεσε τον πρώτο οργανωμένο πολιτικό φορέα του προοδευτικού χώρου στην Ελληνική βασιλευόμενη δημοκρατία . Έως και την περίοδο αυτή, τα Ελληνικά πολιτικά κόμματα ήταν προσωποπαγή και αναφέρονταν στον ιδρυτή που υπήρξε και ο πρώτος αρχηγό τους. Το κόμμα των ‘’Φιλελευθέρων’’ είτε με τον αρχικό του πολιτικό προσανατολισμό και την αρχική του ονομασία, είτε και με διάφορες άλλες εκδοχές του, λειτούργησε για 5 τουλάχιστον δεκαετίες έως και το 1961.Κύριο χαρακτηριστικό του προοδευτικού αυτού χώρου ήταν οι πολυδιασπάσεις που κυρίως οφείλονταν στις πολιτικές φιλοδοξίες κάποιων από τα προβεβλημένα στελέχη του.
Ο μεταπολεμικός προοδευτικός χώρος
Στην πιο κρίσιμη περίοδο της ιστορίας της νεώτερης Ελλάδας, που ήταν η δεκαετία του 1950 όπου η χώρα μας είχε μόλις βγεί από τον εμφύλιο σπαραγμό με τις δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και τις επίσης δεκάδες χιλιάδες ξενιτεμένους,φυλακισμένους και εκτοπισμένους, ο προδευτικός πολιτικός χώρος πήρε μια νέα μορφή. Στον πολιτικό προοδευτικό χώρο προστέθηκαν και νέες δυνάμεις όπως αυτές γαλουχήθηκαν μέσα από τις τάξεις της Εθνικής αντίστασης και τις μετέπειτα δυνάμεις του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού. Οι δυνάμεις αυτές εκφραζόταν από τον πολιτικό σχηματισμό της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς που διατηρήθηκε έως και το 1967 όταν επιβλήθηκε δικτατορία. Σημειώνουμε βέβαια ότι για όλη αυτή τη χρονική περίοδο το ΚΚΕ βρισκόταν εκτός νόμου. Κατά την χρονική αυτή περίοδο από το 1950 έως και τον Απρίλιο του 1967, ο μεν κεντρώος ή κεντροαριστερός χώρος ήταν πολυδιασπασμένος σε τουλάχιστον 7 μικρά πολιτικά κόμματα, μέχρι και το 1961 που ο Γεώργιος Παπανδρέου κατόρθωσε να τον ενοποιήσει ιδρύοντας την Ένωση Κέντρου, ο δε αριστερός χώρος εκπροσωπούνταν από το κόμμα της ΕΔΑ. Οι δύο αυτοί χώροι ακόμη και από εκείνη τη περίοδο διέθεταν πολλά κοινά σημεία τα οποία όμως ποτέ δεν προσπάθησαν να τα συζητήσουν μεταξύ τους στη βάση μιας κοινής διακυβέρνησης. Έτσι το αποτέλεσμα ήταν τα περισσότερα αυτά χρόνια την κυβέρνηση να την κερδίζει η συντηρητική παράταξη η οποία δεν συγκέντρωνε ποσοστά μεγαλύτερα του αθροίσματος των δύο προοδευτικών χώρων.
Η μεταπολιτευτική περίοδος
Στη μεταπολιτευτική περίοδο που σταδιακά ξεκίνησε να δομείται η Δημοκρατία μας, σε μια πραγματική ειλικρινή βάση, μόλις το 1981 ο Ανδρέας Παπανδρέου μετεράστια προσπάθεια κατάφερε ένα πραγματικά υπερβατικό αποτέλεσμα, να συσπειρώσει σχεδόν το σύνολο του προοδευτικού χώρου της χώρας μας και να επιτύχει ένα εκλογικό αποτέλεσμα της τάξης του 48%. Εκτός αυτής της συσπείρωσης έμεινε μόνο το ΚΚΕ και το ΚΚΕσωτερικού διατηρώντας ένα συνολικό ποσοστό της τάξης του 12%. Έκτοτε και για δύο τουλάχιστον δεκαετίες έως το 2004 η συσπείρωση των προοδευτικών πολιτικών δυνάμεων διατηρήθηκε με κάποιες μικρές απώλειες.
Η περίοδος της μεγάλης δοκιμασίας
Η μεγάλη όμως κρίση στον προοδευτικό χώρο ήρθε το 2009 με την οικονομική κρίση και την απειλή της εθνικής χρεωκοπίας. Δυστυχώς από άστοχους πολιτικούς χειρισμούς το κάστος της κρίσης και της μεγάλης όντως ταλαιπωρίας του Ελληνκού λαού την χρεώθηκε σχεδόν εκ ολοκλήρου η προοδευτική παράταξη. Ο πολιτικός σχηματισμός του ΣΥΡΙΖΑ που αναδείχτηκε ως η εναλλακτική λύση διακυβέρνησης από τον προοδευτικό χώρο, δεν κατάφερε να διατηρήσει την εξουσία πέραν μιας ολιγόμηνης και στη συνέχεια μιας τετράχρονης θητείας. Όμως αμέσως μετά και πάλι η κυβέρνηση πέρασε στην δικαιοδοσία της συντηρητικής παράταξης και ας αποτελεί μειοψηφία στο σύνολο των Ελλήνων πολιτών .
Η σημερινή ‘’διαλυτική’’ κατάσταση του Κεντροαριστερού χώρου
Μετά λοιπόν , από 8 περίπου διακυβέρνησης από τον συντηρητικό πολιτικό σχηματισμό και παρά την γενικευμένη δυσαρέσκεια των Ελλήνων πολιτών απέναντι στν κυβέρνηση, ο προοδευτικός χώρος, εμφανίζει μια απίστευτη διάσπαση ώς να διακατέχεται από ‘’το σύνδρομο της πυρηνικής σχάσης’’ για να δανειστούμε κάποιες έννοιες από την σύγχρονη θεωρία της φυσικής. Όπως μεχρι στιγμής διαμορφώνεται η κατάσταση στον προοδευτικό πολιτικό χώρο, υπάρχουν 8 τουλάχιστον μικροί και μεσαίοι σχηματισμοί, όπου όλοι τους διατείνονται για την μοναδικότητα και συγχρόνως την ορθότητα των πολιτικών τους θέσεων (ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ, ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ Κασσελάκης, ΜΕΡΑ-25, ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, ΔΗΚΕΑ Λαφαζάνης) !
Υπάρχει πραγματική ουσιώδης πολιτική διαφοροποίηση μεταξύ τους;
Αν πραγματικά και οι 8 παραπάνω πολιτικοί σχηματισμοί, μπορούσαν να βρεθούν σε μια κατάσταση ‘’εθνικής λαϊκής ομοψυχίας’’ και συνεννόησηςμεταξύ τους , με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον του Ελληνικού λαού, θα πρέπει να τολμήσουν ένα κύκλο πολιτικού διαλόγου μεταξύ τους. Δεν υπάρχει περίπτωση, με την προϋπόθεση βέβαια της ειλικρινούςβούλησης να μην έβρισκαν τον κοινό τόπο για σύμπλευση. Εξάλλου αυτό το ίδιο, όμως βέβαια με άλλες συνθήκες και άλλες δυναμικές, είχε συμβεί και το 1981 με το ΠΑΣΟΚ και τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Η υπέρβαση
Για να φτάσουμε όμως σε αυτήν την κατάσταση , της εξομάλυνσης των πολιτικών θέσεων και της στρατηγικής ενοποίησης, θα πρέπει να υπερσκελιστούν, οι προσωπικές πολιτικές φιλοδοξίες τόσο των αρχηγικών ομάδων όσο όμως και μιας ευρείας πλειάδας στελεχών και μελών οι οποίοι υπεραμύνονται της προσωπικής κυρίως στάσης. Η στάση αυτή όλων αυτών των πολλών δεκάδων προσώπων, κοινωνιολογικά είναι καθόλα θεμιτή και ερμηνεύσιμη στη βάση της δόμησης της ατομικής συνεισφοράς στις κοινωνικές αλλαγές που θα επιχειρηθούν. Εξάλλου αυτή είναι και η βασική διαφοροποίηση του προοδευτισμού από τον συντηρητισμό . Οι μεν προοδευτικοί θα τολμήσουν και θα επιχειρήσουν αλλαγές στον κοινωνικό χώρο, ενώ οι συντηρητικοί και για λόγους ασφάλειας αυτό το θεωρούν ως μη δόκιμο και επομένως δεν θα το τολμήσουν. Αυτό όμως καταλήγει να είναι και ένα ταμπού ή αλλιώς ένα σοβαρό έλλειμμα του προοδευτικού μας χώρου. Εδώ λοιπόν βρίσκεται τοπραγματικά δύσκολο σημείο. Το πώς, ή με ποιό κίνητρο θα επιχειρηθεί αυτή η υπέρβαση από τις ‘’σχεδόν προσωπικές’’ αυτές θέσεις που αρχικά ενστερνίστηκαν ως αρχές, μετά δομήθηκαν διανοητικά και διαμορφώθηκαν σε στάσεις.
Επίμετρον
Καταλήγοντας λοιπόν σε αυτήν μας την διερεύνηση των δικαιολογημένων ή μη πολιτικών διαφωνιών που υπάρχουν στους υπάρχοντες πολιτικούς σχηματισμούς στον σημερινόπροοδευτικό πολιτικό χώρο της πατρίδας μας και ανατρέχοντας στην ιστορική τους διαδρομή, έχουμε σαν σκοπό να συμβάλλουμε σε μια ‘’εθνική παραταξιακή αφύπνιση’’, που τελικός στόχος και μόνον, θα είναι η καλυτέρευση της τύχης των Ελλήνων πολιτών.