Σκηνές εξέγερσης, ορισμένες φορές συνοδευόμενες από κραυγές «Επανάστασης», φάνηκαν πιο έντονες και εκτεταμένες από τις ταραχές που κατέκλυσαν τη Γαλλία το 2023, καθώς και τις διαμαρτυρίες των Κίτρινων Γιλέκων το 2018-2019, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου.
Σε πολλές πόλεις, εκατοντάδες δημόσια κτίρια και επιχειρήσεις έγιναν στόχος, αφήνοντας ολόκληρους δρόμους γεμάτους με συντρίμμια και καμένα δίκυκλα.
Σύμβολα της Γαλλικής Δημοκρατίας δέχτηκαν επίθεση: Στη Μασσαλία, τη Λιλ, την Ανζέ και το Μπορντό, διαδηλωτές εισέβαλαν σε δημαρχεία και νομαρχίες, βανδαλίζοντάς τα.
Στη Λυών τουριστικό γραφείο έγινε στόχος εμπρηστικής επίθεσης. Στη Λιμόζ, το δημαρχείο, κτίριου του 19ου αιώνα πυρπολήθηκε από διαδηλωτές και σε μεγάλο καταστράφηκε. «Η φωτιά μπήκε σκόπιμα», κατήγγειλε ο Μορίς Μπαράτ, εκπρόσωπος των αρχών, δηλώνοντας ότι μια «άγρια ορδή» ήταν υπεύθυνη για την πυρκαγιά, που προκάλεσε πολύ σοβαρές καταστροφές στο κτίριο του 19ου αιώνα καθώς και μεγάλες ζημιές στην ίδια την πόλη.
Μια τεράστια επιχείρηση καθαρισμού ξεκίνησε σε πόλεις από τη Λιλ έως τη Μασσαλία, και από το Στρασβούργο στα ανατολικά έως το Μπορντό στα νοτιοδυτικά - όπου ένα πλήθος κουκουλοφόρων εισέβαλε στην κατοικία του τοπικού νομάρχη.
Ο δήμαρχος του Μπορντό Τομά Καζενάβ τόνισε ότι στην πόλη του λεηλατήθηκαν έως και 100 καταστήματα.
Στη Μασσαλία κουκουλοφόροι εισέβαλαν στο δημαρχείο και έγραψαν αναρχικά συνθήματα στους τοίχους, ενώ στη Λυών τουριστικό γραφείο έγινε στόχος εμπρηστικής επίθεσης. Ο δήμαρχος της πόλης, Μπενουά Παγιάν, ανακοίνωσε έκτακτη οικονομική ενίσχυση για τη στήριξη των επιχειρήσεων που επλήγησαν από τη βία.
Με τα τηλέφωνα στο χέρι, πολλοί κάτοικοι της Λυών περπατούσαν στους εμπορικούς δρόμους της πόλης νωρίς το πρωί, φωτογραφίζοντας αμέτρητες σπασμένες βιτρίνες και σωρούς από συντρίμμια στο έδαφος.
«Ήταν σαν εμπόλεμη ζώνη», δήλωσε ο Ζαν Κριστιάν, ένας καταστηματάρχης της Λυών που κατέφυγε στο πίσω μέρος του καταστήματός του στο πέρασμα ταραχοποιών. «Συμπεριφέρονταν σαν ζώα. Τους είδαμε να σπάνε πράγματα, άντρες γεμάτοι αδρεναλίνη».
Σύμφωνα με την γαλλική Ομοσπονδία Εμπορίου και Διανομής, 1.500 επιχειρήσεις υπέστησαν ζημιές και το κόστος των ζημιών ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. «Το δημόσιο χρήμα που χρησιμοποιείται για να σβήσει τα ίχνη αυτής της ζημιάς δεν μπορεί να διατεθεί σε άλλες προτεραιότητες», είπε ο δήμαρχος της Ανζέ.
Στην πρωτεύουσα, «ολόκληροι δρόμοι καταστράφηκαν μεθοδικά», σύμφωνα με τον Σοσιαλιστή Δήμαρχο Εμανουέλ Γκρεγκουάρ. Στο Παρίσι, 855 άτομα συνελήφθησαν χθες, ένας «αριθμός ρεκόρ», ανακοίνωσε σήμερα η τοπική αστυνομία. Περισσότεροι από 500 άνθρωποι βρίσκονται υπό κράτηση, συμπεριλαμβανομένων 171 ανηλίκων, σύμφωνα με την εισαγγελία του Παρισιού, η οποία ανέφερε ότι οι συλλήψεις συνεχίστηκαν μέχρι περίπου τις 6:00 σήμερα το πρωί.
Ενώ η κύρια πορεία των 110.000 ανθρώπων πραγματοποιήθηκε «χωρίς σοβαρά επεισόδια» στο Παρίσι, η αστυνομία κατηγόρησε «βίαιες ομάδες, ιδιαίτερα από την άκρα αριστερά, οι οποίες προσπάθησαν να κλείσουν δρόμους, οργάνωσαν μη εξουσιοδοτημένες πορείες» και «λεηλάτησαν».
Μετά από εβδομάδες φοιτητικής κινητοποίησης, οι διοργανωτές αυτής της ημέρας δράσης στόχευαν να εδραιώσουν μια «σύγκλιση αγώνων» με τα πρώην Κίτρινα Γιλέκα, με φόντο την άνοδο των τιμών των καυσίμων, την ακρίβεια, και τα αιτήματα μαθητών, φοιτητών για καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Στις διαδηλώσεις συμμετείχαν 550.000 άτομα, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές και 800.000, σύμφωνα με τους διοργανωτές (κίτρινα γιλέκα, φοιτητές λυκείου και πανεπιστημίου, εργαζόμενους, ακτιβιστές για το κλίμα και «αντιφασίστες»).
«Σπορείς του χάους»
Αντιμέτωπη με μια τεταμένη κοινωνική κατάσταση καθώς πλησιάζουν οι προεδικές εκλογές και αδύναμη λόγω έλλειψης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε για μια σταθερή στάση απέναντι σε όσους ευθύνονται για τις ταραχές.
«Όσοι βανδάλισαν, επιτέθηκαν σε νομαρχίες και επιχειρήσεις και λεηλάτησαν ακόμη και τα δημαρχεία μας, θα διωχθούν και θα τιμωρηθούν», δήλωσε ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στο X. «Θα σταθούμε όλοι ενωμένοι ενάντια σε όσους σπέρνουν το χάος, που επιδιώκουν μόνο να καταστρέψουν τους θεσμούς μας».
Είναι «θαύμα που δεν είχαμε περισσότερους νεκρούς», δήλωσε ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί. Καθώς η βία συνεχιζόταν αργά το βράδυ, ιδιαίτερα στο Παρίσι, το οικονομικό κόστος της ζημιάς «θα είναι βαρύ, παντού στη χώρα», προειδοποίησε.
Παράλληλα κάλεσε τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, ηγέτη του κόμματος της ριζοσπαστικής αριστεράς «Ανυπότακτη Γαλλία» ( LFI) ο οποίος έχει επικριθεί για την υποστήριξη του κινήματος, να «διαλέξει πλευρά» μεταξύ «αυτής της Δημοκρατίας, και επομένως των αρχών επιβολής του νόμου» και «αυτής των βανδάλων».
«Οι ομιλίες βουλευτών του Μελανσόν, νομιμοποιώντας τη βία, θεωρώντας την τάξη ως καταπίεση και τις ταραχές ως δικαίωμα, επιδιώκουν να βυθίσουν τη χώρα στο χάος», απάντησε η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Εθνικού Συναγερμού.
Ο Μελανσόν, ο οποίος διαδήλωσε στους δρόμους του Παρισιού, υποστήριξε ότι «όσοι συμμερίζονται» τον αγώνα του «δεν έχουν καμία σχέση με λεηλασίες και βανδαλισμούς». Κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι «έπαιξε με τη φωτιά υπολογίζοντας στην κλιμάκωση της κατάστασης» και επέκρινε για άλλη μια φορά την στρατηγική αστυνόμευσης που εφάρμοσαν οι αρχές, ιδιαίτερα στο Παρίσι.
Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, η κοινωνική κινητοποίηση έχει γίνει και πολιτικό πεδίο μάχης μεταξύ Μελανσόν και Λεπέν, των δύο υποψηφίων για τις προεδρικές εκλογές, που σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, ενδέχεται να αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο.
Η γαλλική κρίση δεν έχει περάσει απαρατήρητη στο εξωτερικό: Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι η μετανάστευση ήταν υπεύθυνη για τη βία του Σαββάτου.