Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλλας έκανε πρόσφατα μια εξαιρετική ομιλία στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (5.3.2026, βλ. και Reuters), με την ευκαιρία της επετείου 80 χρόνων από την ιστορική ομιλία του Ουίνστον Τσώρτσιλ εκεί. Αυτό που τόνισε ιδιαίτερα η Κάγια Κάλλας είναι το εξής: «Το χάος στη Μέση Ανατολή τροφοδοτήθηκε απευθείας από την διάβρωση του διεθνούς δικαίου».
Η μετατόπιση της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσινγκτον, είπε η Κάγια Κάλλας, «κλόνισε την διατλαντική σχέση μέχρι τα θεμέλιά της και προκάλεσε μετασεισμούς σε άλλα μέρη του κόσμου». Ο αντίκτυπός της στη διεθνή τάξη πραγμάτων είναι «όμοιος με σεισμού». «Η κατεύθυνση σήμερα είναι προς μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων η οποία χαρακτηρίζεται από τον ανταγωνισμό και από πολιτικές που κάνουν χρήση της ισχύος για εξαναγκασμό· προς μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων υπό την κυριαρχία μιας χούφτας μεγάλων δυνάμεων στρατιωτικά ισχυρών, οι οποίες στοχεύουν στην δημιουργία και την εξασφάλιση σφαιρών επιρροής», δήλωσε η Κάλλας. «Εάν δεν αποκατασταθεί το διεθνές δίκαιο και η υποχρέωση για λογοδοσία, θα είμαστε καταδικασμένοι να βλέπουμε επανειλημμένες παραβιάσεις του νόμου, αναταραχή και χάος».
Κύριοι δράστες της ριζικής, της χωρίς όρια διάβρωσης του διεθνούς δικαίου, αρχικά είναι η Ρωσία με την επίθεση κατά της Ουκρανίας ήδη από το 2014 και ολοκληρωτικά το 2022, στη συνέχεια και οι ΗΠΑ με την όλη πολιτική τους σήμερα.
Και δεν είναι τυχαίο ότι σε τρία μεγάλα επεισόδια της διάβρωσης, παρόντες ήταν αμφότεροι οι κύριοι δράστες, είτε έμμεσα με σύμπνοια πνευμάτων ή και άμεσα με φυσική παρουσία: Έμμεσα παρόντες στο Μόναχο, όταν ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς επιτέθηκε εναντίον της Ευρώπης χρησιμοποιώντας «επιχειρήματα» παρμένα με καρμπόν από το οπλοστάσιο της ρωσικής ηγεσίας. Έμμεσα και στον αυτοεξευτελιστικό τραμπουκισμό των οικοδεσποτών Ντόναλντ Τραμπ και Βανς εναντίον του Βολόντιμιρ Ζελένσκι, στην πρώτη επίσκεψη του τελευταίου στον Λευκό Οίκο. Άμεσα παρόντες ήταν στο ραντεβού των Τραμπ και Πούτιν πάνω σε κόκκινο χαλί, στην Αλάσκα.
Το Ιράν με το επί 47 χρόνια καθεστώς του, είναι δράστης χίλιων δυό αποτρόπαιων και σκληρά καταδικαστέων πράξεων: Εναντίον του Ισραήλ, εναντίον άλλων χωρών της περιοχής (μέχρι και εναντίον της Ουκρανίας με τις τεράστιες προμήθειες drones στον Πούτιν), προπαντός εναντίον των δημοκρατικών Ιρανών πολιτών, ιδίως των γυναικών. Ωστόσο, είναι πολύ μικρό και πολύ αδύναμο για να μπορεί αυτό το ίδιο να διαβρώσει το διεθνές δίκαιο, έστω και κατ΄ ελάχιστο. Ας είμαστε σοβαροί, ας μη κάνουμε τους influencers σε καίρια προβλήματα διεθνούς πολιτικής.
Στην Ελλάδα, φαίνεται πως ούτε στους «μετριοπαθείς φιλελεύθερους» της ΝΔ, ούτε σε «ριζοσπάστες αριστερούς» και άλλους γιαλαντζί αντιιμπεριαλιστές, συμφέρει να προβάλλεται στους πολίτες αυτό που επισημαίνει η Κάγια Κάλλας (την οποία, όχι τυχαία, από κοινού απεχθάνονται ως πολιτικό πρόσωπο). Γι' αυτό, τώρα στα δύσκολα, βασική ατζέντα εκ δεξιών και ευωνύμων, και μέθοδος απόσπασης της προσοχής των πολιτών, είναι να υποτιμούν ή και να δυσφημούν διαρκώς την συντεταγμένη σε Ένωση Ευρώπη.
Εδώ, την ώρα ενός ακόμη μεγάλου περιφερειακού πολέμου, γινόμαστε για πολλοστή φορά μάρτυρες της ανεκδιήγητης κακοφωνίας ενός πολύχρωμου «τουρλού» πολιτικών προσώπων και δημοσιολογούντων, χωρίς αρχές και χωρίς λογικό ειρμό.* Κυρίως της διολίσθησης κυβερνητικών και παρα-κυβερνητικών, σε στάση όλο και πιο «Τραμπική», όλο και λιγότερο πιστή στην Ευρώπη· στην ΕΡΤ και σε ιδιωτικά ΜΜΕ, τον τελευταίο καιρό, πολλά αρχίζουν να μας θυμίζουν την παλιά, αξέχαστη «Φωνή της Αμερικής». Ιδεολογική μισαλλοδοξία και μικροκομματική χοντροκοπιά έριξαν ορισμένους σε πολύ χαμηλού επιπέδου πολιτικές διαστροφές. Τελευταία μέχρι και στο γελοίο σπορ της Ισπανοφαγίας.
Αλλά και πολλοί από τους υποτιθέμενους άσπονδους εχθρούς της κυβέρνησης ΝΔ, στην πράξη επιδεικνύουν εξίσου ή και χειρότερη αντιευρωπαϊκή στάση. Το γνωστό βιολί. Διότι δουλειά τους είναι να δυσφημούν την ΕΕ ως Ένωση και χώρες-μέλη της ως χώρες, όχι όμως συγκεκριμένες πολιτικές παρατάξεις. Την ίδια ώρα, επιτίθενται στην Τραμπική Αμερική με χαϊδευτικές σφαλιαρίτσες.
Προτιμούν τους νταήδες, μερικοί τον ένα, άλλοι τον άλλο, πολλοί και τους δυό μαζί. Γι' αυτό τους καλύπτουν· και όσο πιο μεγάλοι νταήδες, τόσο πιο αποτρεπτικό για ορθολογική πολιτική στάση αυτό το μείγμα φόβου και θαυμασμού. Δεν θέλουν να είναι ουσιαστικά με τα θύματα της βίας που ασκούν οι νταήδες, μικροί και μεγάλοι, είτε κάνοντας άμεση χρήση όπλων (Ουκρανία, πολίτες στην Μέση Ανατολή και αλλού), είτε με άλλους τρόπους εκφοβισμού.
Θύμα μεγάλο του δεύτερου είδους είναι και η Ευρωπαϊκή Ένωση ως κύριος στόχος της γεωπολιτικής-γεωοικονομικής εχθρότητας και του ιδεολογικού μίσους τόσο των Πουτινιστών της Ρωσίας όσο και των σημερινών κυρίαρχων στις ΗΠΑ. Μεγαλο-Αμερικανοί και μεγαλο-Ρώσοι θέλουν να κομματιάσουν την ΕΕ σε άμορφο σωρό αδύναμων εθνικών κρατών. Οι Ορμπανο-ΑfDέδες και άλλοι της εντός ΕΕ «φάλαγγας» κάνουν τη δουλειά τους· οι χρήσιμοι ηλίθιοι κάνουν αυτό που κάνουν πάντα και οι ναι-μεν-αλλάδες δηλώνουν βροντερό παρών ως συνήθως. Οι τελευταίοι είναι πολλοί και ποικιλόχρωμοι· αναμενόμενη η εγχώρια soft ευρωσκεπτικιστική salade macédoine ή τουρλού μετριοπαθούς φιλοαμερικανισμού.
Γι΄αυτό, τίποτε δεν θα ακούσουμε σε ελληνικά ΜΜΕ, ιδιωτικά και δημόσια, από την σπουδαία ομιλία της Ευρωπαίας Κάγια Κάλλας, αλλά δεν θα χάσουμε καμιά από τις καθημερινές αλληλοαναιρούμενες ασυναρτησίες του μεγαλο-Αμερικανού Ντόναλντ Τραμπ και της κουστωδίας του.
Γιώργος Β. Ριτζούλης
Το πλήρες κείμενο της ομιλίας της Κάγια Κάλλας μεταφρασμένο στα ελληνικά:
Διάλεξη Τσώρτσιλ 2026, Ζυρίχη: «Μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων βασισμένη σε κανόνες σε εποχή πολιτικής της ισχύος»