Η ολέθρια κληρονομιά της επταετίας

Νίκος Χριστοδουλάκης 21 Απρ 2026

Οι οικονομικές πολιτικές που υιοθέτησε η χούντα (1967-1974) προκάλεσαν όχι μόνο άμεσα δυσμενή αποτελέσματα στους εργαζομένους και τα νοικοκυριά αλλά δημιούργησαν έμμεσα και μακροπρόθεσμα κόστη, τα οποία έβλαψαν τη χώρα για δεκαετίες. Οι επιπτώσεις αυτές εκτείνονται από τη λειτουργία της οικονομίας και των θεσμών έως το περιβάλλον και το ανθρώπινο δυναμικό, διαμορφώνοντας στρεβλώσεις που δεν ήταν άμεσα ορατές, αλλά αποδείχθηκαν ιδιαίτερα ζημιογόνες για την Ελλάδα. Παρακάτω, παραθέτουμε ορισμένα μείζονα προβλήματα που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν κατά τη διάρκεια της Επταετίας.

Η αλλοπρόσαλλη συναλλαγματική πολιτική που ακολουθήθηκε τη διετία 1973-1974. Παραμένοντας τυφλά και ανεξήγητα προσδεμένη στο δολάριο, ενώ όλα τα υπόλοιπα κράτη της Ευρώπης, με τα οποία η Ελλάδα είχε κυρίως εμπορικές σχέσεις, είχαν απομακρυνθεί από αυτό. Προκλήθηκε έτσι μια ιδιαίτερη αδυναμία και ευπάθεια στο νόμισμα, προκαλώντας σε σημαντικό βαθμό το μελλοντικό σπιράλ υποτιμήσεων και πληθωρισμού για αρκετά χρόνια.

Το διαχρονικό κόστος που επέφερε στο περιβάλλον, μέσω της άναρχης αστικής δόμησης που επέτρεψε να φουντώσει ανεξέλεγκτα. Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι εμφανή έως και σήμερα, καθόσον δεν μπορούν να εξαλειφθούν ούτε με μια απλή απόφαση ούτε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αυτό συνδέεται και με την καταστροφική τουριστική πολιτική που ακολουθήθηκε σε πολλές περιοχές, με την ανέγερση τεράστιων ξενοδοχειακών μονάδων, καθώς και με την εκτεταμένη καταπάτηση του αιγιαλού, η οποία παραμένει ακόμη και σήμερα χωρίς δυνατότητα ουσιαστικής αποκατάστασης από την πολιτεία.

Η δημιουργία της βραδυφλεγούς βόμβας των προβληματικών επιχειρήσεων. Το συγκεκριμένο πρόβλημα προέκυψε σε μεγάλο βαθμό από την άκριτη και χωρίς αξιολόγηση δανειοδότηση επιχειρήσεων κατά την περίοδο της χούντας. Η πρακτική αυτή έδωσε τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να παραβλέψουν σημαντικά ζητήματα προσαρμογής και εκσυγχρονισμού, με αποτέλεσμα την κατάρρευση πολλών προβληματικών επιχειρήσεων (ευνοημένων από τον δανεισμό της χούντας) τη δεκαετία του 1980.

Η βίαιη αποκόλληση της Ελλάδας από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αυτό επετεύχθη τόσο με τη διακοπή των σχέσεων με την τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα όσο και με την έξωση από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε μείζονα εθνική προσβολή για τη χώρα και τους πολίτες της και άφησε μια αμαύρωση που διήρκεσε για πολλά χρόνια.

Πλήγματα στην εκπαίδευση

Επιπρόσθετα, η χούντα επέφερε μια μακροχρόνια πληγή στο ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο είχε αρχίσει να αναπτύσσεται και να καταλαμβάνει τη θέση που του άρμοζε στην κοινωνία, ιδίως μετά την ώθηση που είχε δεχθεί από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964, η οποία παρότρυνε τη νεολαία να σπουδάζει με πολύ μεγαλύτερη ευκολία και αξιοκρατία από αυτήν την οποία είχε γνωρίσει στο παρελθόν. Η εξέλιξη αυτή ανακόπηκε με δύο βασικά πλήγματα:

Πρώτον, τη μετατροπή της εννεαετούς υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε εξαετή, γεγονός που οδήγησε στον αποκλεισμό σημαντικού αριθμού νέων ανθρώπων από την περαιτέρω εκπαίδευση, είτε λόγω στερήσεων είτε λόγω αδυναμίας πρόσβασης σε γυμνάσια και λύκεια.

Δεύτερον, τη δίωξη καθηγητών δημοκρατικών φρονημάτων, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν υψηλής ποιότητας, και την αντικατάστασή τους από άλλους σαφώς υποδεέστερους, κάτι που είχε άμεση αρνητική επίπτωση στην ποιότητα των σπουδών, παρά το γεγονός ότι τυπικά διατηρήθηκε το πλαίσιο της ανώτατης παιδείας.

Διαβάστε τη συνέχεια

Πηγή: www.tanea.gr