Μετά τις 5 Νοεμβρίου, διάφορα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, περί των ναυτιλιακών και ναυτικών θεμάτων και σχετικές ιστοσελίδες, μετέδωσαν την απόφαση του Συμβουλίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) για δεύτερη θητεία του Αρσένιο Ντομίνγκες, ακολουθώντας την επίσημη ανακοίνωση.
Σε διαφοροποίηση με τα προηγούμενα, η βρετανική Lloyd’sList έβαλε στο επίκεντρο την απόπειρα των ΗΠΑ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να εμποδίσουν την ανανέωση. Ανέφερε 24 ψήφους υπέρ, έξι κατά και δέκα αποχές. Στις έξι χώρες που, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, καταψήφισαν, ήταν η Ελλάδα, η Κύπρος, η Μάλτα, το Μαρόκο, οι ΗΠΑ και τα Εμιράτα.
Ο ΙΜΟ επιβεβαίωσε την απόφαση του Συμβουλίου, η οποία τελεί υπό την έγκριση της Συνέλευσης το 2027. Η επίσημη ανακοίνωση παρέλειψε την κατανομή των ψήφων.
Η διαφορά,που καταγράψαμε μόλις προηγουμένως, έχει πολιτικό βάρος. Η Lloyd’sList ανέδειξε τη σύγκρουση στο Συμβούλιο και κατονόμασε τους πρωταγωνιστές. Στην ελληνική ειδησεογραφική κάλυψη που μπόρεσα να εντοπίσω έως τις 13 Νοεμβρίου, το κοινό,στην Ελλάδα, έμαθε την έκβαση και έμεινε χωρίς την πληροφορία για τη στάση της κυβέρνησής του. Όπως επισήμανα σε σχετικό σχόλιο στο Hellas Maritime, αυτή ακριβώς η πληροφορία όφειλε να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του ελληνικού ρεπορτάζ.
Γιατί η ελληνική αντιπροσωπεία και κατ’ επέκταση η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε, σύμφωνα με τη Lloyd’sList, να συμπαραταχθεί με την Ουάσιγκτον στην αμφισβήτηση της ηγεσίας ενός οργανισμού στον οποίο η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να επενδύει διπλωματικό κεφάλαιο;
Ένα στοιχειώδες επόμενο βήμα για το ναυτιλιακό ρεπορτάζ θα ήταν να ζητήσει κάποια δημόσια απάντηση από τα υπουργεία Ναυτιλίας και Εξωτερικών.
Ποιος διαμορφώνει τη ναυτιλιακή πολιτική;
Τον Οκτώβριο του 2025, η Ελλάδα και η Κύπρος απείχαν από την ψηφοφορία για την αναβολή της διαδικασίας υιοθέτησης του Πλαισίου Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών. Οι ευρωπαίοι εταίροι,αυτών των δυο χωρών, τάχθηκαν κατά της αναβολής, την οποία υποστήριξαν οι ΗΠΑ και μεταξύ άλλων τα Αραβικά Εμιράτα. Η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) είχε εκφράσει δημόσια σοβαρές ενστάσεις για το πλαίσιο. Στη γενική συνέλευση της Ένωσης τον Φεβρουάριο του 2026, η πρόεδρός της υπογράμμισε την πλήρη συνεργασία με την Πολιτεία σε όλα τα στάδια εκείνων των διαπραγματεύσεων. Από την πλευρά της, η ένωση των Ευρωπαίων Πλοιοκτητών είχε εκφράσει τη λύπη της για την αναβολή, επικαλούμενη την ανάγκη επενδυτικής βεβαιότητας. Υπήρχε, λοιπόν, και μέσα στην ίδια τη ναυτιλιακή βιομηχανία ουσιαστική διαφωνία για το τι εξυπηρετούσε τον κλάδο.
Στην υπόθεση Ντομίνγκες, η σύμπτωση της ελληνικής ψήφου με εκείνη των ΗΠΑ προκύπτει από το ρεπορτάζ. Η αιτιολογία της Αθήνας και τυχόν παρέμβαση της ΕΕΕ στη συγκεκριμένη ψηφοφορία παραμένουν αδιευκρίνιστες. Η συνεργασία της Ένωσης με την Πολιτεία στην προηγούμενη διαπραγμάτευση δίνει βάση στην εκτίμηση ότι η επιρροή της οργανωμένης πλοιοκτησίας μπορεί να συνέβαλε στη διαμόρφωση της ελληνικής στάσης. Η πολιτική ευθύνη ανήκει στην κυβέρνηση.
Η απόκλιση από τους ευρωπαίους εταίρους στο θέματα της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και η σύμπτωση με την Ουάσιγκτον στην ψηφοφορία για τη θητεία, θέτουν ένα κοινό ερώτημα. Τι επιδιώκει η Αθήνα στον ΙΜΟ και με ποιους σκοπεύει να το πετύχει;
Η ΕΕΕ δικαιούται να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των μελών της. Η κυβέρνηση έχει ευρύτερη εντολή. Οφείλει να σταθμίζει την ανταγωνιστικότητα του στόλου μαζί με την ασφάλεια και την εργασία των ναυτικών, τις ανάγκες των λιμανιών και της ναυπηγοεπισκευής, την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάγκη για προβλέψιμους διεθνείς κανόνες. Η ισχύς της ελληνόκτητης ναυτιλίας δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να διαμορφώσει με τους ευρωπαίους εταίρους της εφαρμόσιμες λύσεις για τα καθαρότερα καύσιμα και την κατανομή του κόστους της μετάβασης. Με αυτά τα κριτήρια πρέπει να κρίνεται η ελληνική διπλωματία.
Το θερμοκήπιο της ελληνικής ενημέρωσης στα επί της ναυτιλίας
Δημοσιογραφική αβλεψία ή αποσιώπηση; Κατά τη γνώμη μου, η αποσιώπηση είναι η πειστικότερη πολιτική ανάγνωση.
Μια πληροφορία που αφορούσε άμεσα την Ελλάδα ήταν ήδη δημόσια στον διεθνή ναυτιλιακό Τύπο. Ο έλεγχος της κάλυψης,στην Ελλάδα, δείχνει τι έμεινε εκτός. Το αν υπήρξε συνεννόηση ανάμεσα σε συντακτικές διευθύνσεις προφανώς και παραμένει ατεκμηρίωτο. Το «θερμοκήπιο» όμως αυτού του είδους της ενημέρωσης λειτουργεί και μέσα από καθημερινά κίνητρα. Ο συντάκτης που εξαρτάται από την πρόσβαση στο υπουργείο ή στα γραφεία της πλοιοκτησίας, ο εργαζόμενος που αγωνιά για τη δουλειά του και το μέσο που εξαρτάται από την ιδιοκτησία του πρώτα και κύρια και τα μικρότερα εξ’αυτών από τους λίγους μεγάλους διαφημιζόμενους, έχουν κάθε λόγο να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποια ερωτήματα έχουν κόστος.
Η αποσιώπηση, ως αποτέλεσμα “αλλοτρίωσης των επαγγελματιών τύπου” και κεκτημένης ταχύτητας “συμμόρφωσης προς τα υποδείξεις”, είναι η πλέον την πειστικότερη πολιτική ανάγνωση της περιορισμένης κάλυψης.
Η σύμπτωση πλοιοκτησίας και ιδιοκτησίας μέσων στην Ελλάδα έχει πεδίο δόξης λαμπρόν.
Η συγκέντρωση αυτή δίνει σε επιχειρηματίες με άμεσο ενδιαφέρον για τη ναυτιλιακή πολιτική τη δυνατότητα να επηρεάζουν και τους όρους της δημόσιας συζήτησης γι’ αυτήν. Τα ιδιοκτησιακά στοιχεία δείχνουν πού υπάρχει δυνατότητα επιρροής. Η τεκμηρίωση βέβαια μιας τέτοιας παρέμβασης,για το συγκεκριμένο ρεπορτάζ, θα απαιτούσε στοιχεία εκ των έσω…
Η κυβέρνηση όμως, τελικά, έχει ευθύνη και για τους όρους της συγκεκριμένης αγοράς ενημέρωσης, ιδιοκτησίας των μέσων επικοινωνίας και εταιρειών διαφήμισης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει το 2026 συνεχιζόμενη συγκέντρωση των μέσων και ανησυχίες για τη διαφάνεια της κρατικής διαφήμισης. Το IPI και το MJRC σημειώνουν ότι έως το φθινόπωρο του 2026 η νέα βάση ιδιοκτησίας παρέμενε μη προσβάσιμη στο κοινό και η προβλεπόμενη έκθεση του ΕΣΡ για την κρατική διαφήμιση ακόμη εκκρεμεί.
Σε ένα μας άρθρο για τη «Συμβουλοκρατία» είχαμε θέσει το συγγενές ζήτημα των εξαρτήσεων γύρω από την κυβερνητική επικοινωνία. Εδώ, οι μοχλοί επιρροής είναι η ιδιοκτησία, η κατανομή της διαφήμισης και η προνομιακή πρόσβαση στις πηγές. Η σύμπτωσή τους στενεύει τον χώρο για δημοσιογραφία που ελέγχει ποια συμφέροντα υπηρετεί μια κυβερνητική απόφαση.
Ποιος ελέγχει την εξουσία;
Η Μπάρμπαρα Φ. Γουόλτερ χρησιμοποιεί τον όρο «ανωκρατία» για καθεστώτα που συνδυάζουν δημοκρατικά και αυταρχικά χαρακτηριστικά. Από τη συζήτηση για την “ανωκρατία” ας κρατήσουμε το ερώτημα για την αντοχή των μηχανισμών ελέγχου και διόρθωσης της εξουσίας. Όσο το επιτελικό κράτος συγκεντρώνει τον κυβερνητικό συντονισμό στο πρωθυπουργικό κέντρο, πόσο αποτελεσματικά μπορούν η Βουλή και ο Τύπος να ελέγξουν τις αποφάσεις του;
Η υπόθεση του ΙΜΟ προσφέρει ένα απλό κριτήριο. Η Βουλή μπορεί να ζητήσει να μάθει τι ψήφισε η Ελλάδα, με ποια αιτιολογία και ποιοι είχαν λόγο στη διαμόρφωση της θέσης της. Και ο Τύπος μπορεί να θέσει δημόσια τα ίδια ερωτήματα.
Αν η κυβέρνηση μπορεί να ασκεί ναυτιλιακή διπλωματία χωρίς να εξηγεί δημόσια τις επιλογές της, και αν η είδηση που θα προκαλούσε αυτή την εξήγηση μένει εκτός της εγχώριας ενημέρωσης, τότε η συγκέντρωση οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος έχει ήδη πολιτικό αποτέλεσμα. Περιορίζει τη δυνατότητα των πολιτών να κρίνουν ποιος διαμορφώνει την πολιτική της χώρας τους. Και αυτό είναι θέμα Δημοκρατίας.