Η αποδοχή της πρόταση για συμμετοχή μου στην Επιτροπή Συμπαράταξης και Διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ - Κίνηματος Αλλαγής, συνιστά μια συνειδητή πολιτική επιλογή. Όχι γιατί αγνοώ τις δυσκολίες ή τις αντιφάσεις μιας τέτοιας προσπάθειας, αλλά ακριβώς επειδή πιστεύω ότι, στη σημερινή συγκυρία, η ανάγκη για πολιτική διεύρυνσης με όρους, μνήμη και κοινωνική αναφορά είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
Με αυτή την αντίληψη αποδέχθηκα την πρόταση για τη συμμετοχή μου και με αυτή δεσμεύομαι να εργαστώ συλλογικά, υπό την ευθύνη ενός από τα πλέον έμπειρα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, του κου Κώστα Σκανδαλίδη, για την επιτυχία των στόχων της Επιτροπής.
Η ελληνική κοινωνία βιώνει εδώ και χρόνια μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς την πολιτική. Οι πολιτικές της κυβέρνησης του κου Κυριάκου Μητσοτάκη έχουν διαψεύσει προσδοκίες, έχουν εντείνει κοινωνικές ανισότητες και έχουν απογοητεύσει ακόμη και πολίτες που τη στήριξαν, με την ελπίδα της «κανονικότητας» και της αποτελεσματικής διακυβέρνησης. Σήμερα, ένα σημαντικό τμήμα αυτών των πολιτών αισθάνεται εξαπατημένο: όχι μόνο από συγκεκριμένες επιλογές, αλλά από μια συνολική πολιτική λογική που αποδείχθηκε "κλειστή", συγκεντρωτική και κοινωνικά άνιση.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ανασυγκρότηση του προοδευτικού χώρου δεν είναι απλώς επιθυμητή· είναι αναγκαία. Και η διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, την πιο ορθολογική και θεσμικά αξιόπιστη πολιτική πρωτοβουλία που υπάρχει σήμερα για διαμόρφωση εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης. Όχι γιατί υπόσχεται εύκολες λύσεις, αλλά γιατί επιχειρεί να συνδέσει ξανά την πολιτική με την κοινωνία, το πρόγραμμα με τις ανάγκες και την ηθική με την πράξη.
Αυτή η διεύρυνση, όμως, δεν μπορεί να γίνει χωρίς σαφείς όρους. Το φαινόμενο των μετακινήσεων εν ενεργεία βουλευτών από το κόμμα με το οποίο εξελέγησαν σε άλλους πολιτικούς σχηματισμούς, χωρίς ανανέωση της λαϊκής εντολής, είναι λογικό να προκαλεί δυσπιστία στους Πολίτες κάθε φύλου. Η κοινωνία έχει μνήμη. Και η πολιτική μνήμη δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά, ούτε να ζητείται από τους πολίτες να την απενεργοποιήσουν στο όνομα της συγκυρίας.
Η πολιτική Ιστορία δεν διαγράφεται. Ούτε οι επιλογές, ούτε οι σιωπές, ούτε οι ταυτίσεις με πρακτικές και συμμαχίες που βρέθηκαν σε πλήρη αντίθεση με τη σοσιαλδημοκρατική και προοδευτική παράδοση. Η διεύρυνση, λοιπόν, δεν μπορεί να ταυτιστεί με την άκριτη αποδοχή «επιστροφών», ούτε να εκληφθεί ως καταφύγιο πολιτικής επιβίωσης για όσους βρέθηκαν χωρίς αφήγημα όταν άλλαξαν οι συσχετισμοί.
Αυτά όμως δεν σημαίνουν και αποκλεισμούς στελεχών, ακόμη και εν ενεργεία Βουλευτών. Σημαίνουν ότι η διεύρυνση προϋποθέτει πολιτική αποτίμηση, ειλικρίνεια και σεβασμό στη συλλογική μνήμη. Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως χώρος ευκαιριακής δικαίωσης· είναι ιστορικός φορέας κοινωνικών συγκρούσεων, μεγάλων τομών και συλλογικών οραμάτων. Και αυτό το πολιτικό βάρος δεν αντέχει ούτε νομαδικές διαδρομές ούτε μεταμφιέσεις αξιών, ανάλογα με τον άνεμο των δημοσκοπήσεων.
Για αυτούς ακριβώς τους λόγους, η επιλογή της διεύρυνσης δεν προκρίνεται με όρους πολιτικής αυτάρκειας. Απευθύνεται στο σύνολο της κοινωνίας των πολιτών με αμφίπλευρη στόχευση: απευθύνεται πρωτίστως στον κόσμο της Κεντροαριστεράς, αλλά και σε εκείνες τις δυνάμεις του Κέντρου που αναζητούν μια προοδευτική, κοινωνικά δίκαιη και θεσμικά σοβαρή προοπτική. Όχι στη βάση προσωπικών διαδρομών, αλλά μέσα από ουσιαστικές συγκλίσεις στο προγραμματικό πεδίο: στο κοινωνικό κράτος, στη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στη δίκαιη μετάβαση.
Σε αυτό το πλαίσιο, είναι κρίσιμο και έχει ήδη ειπωθεί καθαρά ότι η διεύρυνση του χώρου που επιχειρούμε στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι εύκολη υπόθεση. Δεν γίνεται με στενά κομματικούς όρους, δεν υποτάσσεται σε τοπικούς συσχετισμούς και δεν συνδέεται με υποσχέσεις ρόλων ή υποψηφιοτήτων. Δεν προϋποθέτει υποχρεωτική κομματική ένταξη.
Για τις διαδικασίες εκπροσώπησης και υποψηφιοτήτων υπάρχουν σαφείς αποφάσεις, το Συνέδριο, τα αρμόδια όργανα και προφανώς ο Πρόεδρός του.
Ο ρόλος της Επιτροπής Συμπαράταξης και Διεύρυνσης είναι διαφορετικός: να ανοίξει έναν απαιτητικό αλλά αξιόπιστο δρόμο συμμετοχής για τις ενεργείς προοδευτικές δυνάμεις της κοινωνίας των πολιτών. Για πολίτες που δεν εγκατέλειψαν την πολιτική, αλλά απομακρύνθηκαν από κομματικές εκφράσεις και συλλογικότητες που δεν τους εξέφραζαν σε κάποια στιγμή ή και τώρα. Για κοινωνικά και πολιτικά στελέχη που επιθυμούν να συμβάλουν χωρίς να υποταχθούν σε μηχανισμούς.
Η προσπάθεια αυτή εξελίσσεται, αναπόφευκτα, σε ένα πεδίο πολιτικού ανταγωνισμού. Υπάρχουν αντίστοιχες προσκλήσεις και εγχειρήματα, από φερόμενους ως "συγγενείς" ιδεολογικοπολιτικούς χώρους. Η απάντηση, όμως, δεν μπορεί να είναι ο αγώνας δρόμου σε πληστηριασμούς ή η χαλάρωση των αξιακών μας ορίων, ούτε η λογική του «όλοι χωράνε χωρίς προϋποθέσεις». Η απάντηση για εμάς είναι η ανάδειξη της αυτόνομης, προγραμματικά συγκροτημένης και κοινωνικά ριζωμένης προοδευτικής μας πρότασης.
Η διατήρηση στάσης πολιτικής ηθικής, για εμάς, δεν είναι εμπόδιο στη διεύρυνση. Είναι ένας από τους όρους της. Και η κοινωνική συμπαράταξη δεν είναι άθροισμα προσώπων, αλλά διαδικασία πολιτικής ωρίμανσης και επανασύνδεσης με την κοινωνία. Αυτή η προσπάθεια θα πετύχει, όχι απλώς από τις αναγκαίες μετακινήσεις στελεχών και μελών, αλλά από την ανταπόκριση των πολιτών που σήμερα παραμένουν επιφυλακτικοί, αναποφάσιστοι, αλλά πολιτικά παρόντες.
Πρωτίστως λοιπόν σε αυτούς απευθύνεται αυτή η πολιτική πρωτοβουλία. Και σε αυτούς αξίζει να δοθεί μια καθαρή, αξιόπιστη και απαιτητική προοδευτική πρόταση με προοπτική την εξουσία.