Στις κανονικές ευρωπαϊκές χώρες το ερώτημα «τι περιμένουμε από τις εκλογές;» είναι ρητορικό και η απάντηση των πολιτών αυτονόητη: Περιμένουμε να εκλεγεί η κυβέρνηση της επόμενης τετραετίας. Στην Ελλάδα η απάντηση είναι «ελαφρώς» διαφοροποιημένη: Περιμένουμε να εκλεγεί η επόμενη αυτοδύναμη κυβέρνηση της χώρας. Το συμπέρασμα αυτό δεν προκύπτει από τη θεμιτή φιλοδοξία των κομμάτων να ενισχυθούν όσο γίνεται περισσότερο ώστε να μπορέσουν να εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους στο μέγιστο δυνατό βαθμό αλλά από το γεγονός ότι όλα τα κόμματα εξουσίας - και όχι μόνον - διακηρύσσουν ότι στοχεύουν αποκλειστικά στη νίκη, αποκλείοντας, σε αντίθετη περίπτωση, κάθε πιθανότητα συμμετοχής τους στην κυβέρνηση.
Μερικούς μήνες πριν από τις εκλογές διαμορφώνονται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, δύο μπλοκ ψηφοφόρων. Το 30% περίπου των πολιτών δηλώνει αποφασισμένο να πάει στην κάλπη όσες φορές χρειαστεί για να δώσει στη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη την ευκαιρία μιας τρίτης διαδοχικής αυτοδύναμης κυβερνητικής θητείας. Τα λάθη στη διαχείριση, τα θεσμικά ολισθήματα, η αποδεδειγμένη αδυναμία να παταχτεί το πελατειακό κράτος δεν στέκονται ικανά να τους κάνουν να αμφισβητήσουν το βασικό κυβερνητικό επιχείρημα ότι «κανένας άλλος δεν μπορεί να μας κυβερνήσει». Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι η πολιτική ζωή δεν ξεμένει ποτέ από λύσεις που συχνά δεν είναι ευχάριστες.
Αντίθετα, το 70% του εκλογικού σώματος ζητάει σταθερά την πολιτική αλλαγή. Μια αλλαγή που έχει βέβαια τόσες εκδοχές όσες και τα κόμματα του αντιπολιτευτικού πολιτικού φάσματος συμπεριλαμβανομένων και των ακροδεξιών και άλλων λαϊκιστικών μορφωμάτων. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ επιχειρεί με συνέπεια να βάλει την προεκλογική αντιπαράθεση σε προγραμματικές ράγες με τον Νίκο Ανδρουλάκη να ξεκαθαρίζει πάντως ότι η πλήρης εφαρμογή του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ είναι αδιαπραγμάτευτη. Ο Αλέξης Τσίπρας, αφού παραιτήθηκε από την βουλευτική του έδρα και κάλεσε και όσους θέλουν να τον ακολουθήσουν να τον μιμηθούν, επιδίδεται σε ακτιβισμό επιδεικνύοντας συμπεριφορές που θυμίζουν την προ δωδεκαετίας στάση του.
Η σπουδή των κομμάτων να αποκλείσουν εκ των προτέρων κάθε σχεδόν πιθανότητα συνεργασίας, ανεξαρτήτως εκλογικού αποτελέσματος, δημιουργεί πρόβλημα ως πρός την κυβερνησιμότητα της χώρας. Το θέμα έθεσε ήδη από καιρό ο «μεταπολιτικός» πλέον Ευάγγελος Βενιζέλος επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πορευτεί με τις αδύναμες αυτοδυναμίες ενός «ασύμμετρου πολιτικού συστήματος που οδηγεί σε κρίση της δημοκρατίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών». Ωστόσο, το ζητούμενο από την κάλπη δεν είναι η επίτευξη μιας οριακής μονοκομματικής κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας αλλά η εξασφάλιση μιας ευρύτερης συναίνεσης ικανής να στηρίξει τις εθνικές πολιτικές αλλά και τις μεταρρυθμίσεις που έχουν καθυστερήσει ή και ματαιωθεί.
Από την άποψη αυτή, ο πήχυς των προσδοκιών από τις κάλπες της Άνοιξης παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Το πιθανότερο είναι ότι, αν επιβεβαιωθούν οι μέχρι στιγμής δημοσκοπικές έρευνες, η εκλογική αναμέτρηση θα έχει περισσότερο προκριματικό χαρακτήρα, με την εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης να μένει, κοινή συναινέσει, στα αζήτητα της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Το αποτέλεσμα θα κρίνει το σημείο εκκίνησης του κάθε κόμματος για την προεξοφλημένη από όλους, φανερά ή κρυφά, επαναληπτική εκλογή που θα δώσει και το έναυσμα για εσωκομματικές ή διακομματικές εξελίξεις. Ωστόσο, ας κρατάμε μικρό συναινετικό καλάθι σε μια χώρα όπου ακόμα και ευαίσθητα εθνικά ζητήματα γίνονται πεδίο σφοδρής κομματικής αντιπαράθεσης.
Το άρθρο δημοσιεύεται στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ 14/11/2026
Πηγή: www.tanea.gr