1)Ένα πρώτο συμπέρασμα,κάπως ελπιδοφόρο ,είναι ότι ανακόπηκε η ανοδική τάση της αποχής(33,1 έναντι 34,3 το 2021).Οι ψηφοφοροι φαίνεται ότι επιστρέφουν δειλα- δειλά στις κάλπες,παρότι η αποχη παραμένει σε υψηλά επίπεδα.Ωστοσο το γεγονός παραμένει:Η αποχή μειώθηκε κατά 1,2 συγκριτικά με το 2021.

2)Ο δικομματισμός(ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ) αυξήθηκε ,καθώς κατέγραψε 51 έναντι 50,1 το 2021,δηλ.ειχε μια πολύ μικρή άνοδο ,0,9.Αυτη η άνοδος οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στο ΑΚΕΛ,αφού  αύξησε την δύναμη του κατά 1,6 συγκριτικά με το 2021(από 22,3 σε 23,9).Εν ολιγοις,αν το ΑΚΕΛ δεν αυξάνε τα ποσοστά του ,ο δικομματισμός θα σημείωνε νέο ιστορικό χαμηλό. Το σημαντικό για το ΑΚΕΛ είναι ότι για πρώτη φορά την τελευταία δεκαπενταετία αυξάνει τα ποσοστά του(2011:32,7,από 34,4 το 2006-η τελευταία φορά που το ΑΚΕΛ κατατάχθηκε πρώτο σε βουλευτικές εκλογές-, 2016:25,7,2021:22,3.Αυτη η διαρκής πτωτική πορεία του ΑΚΕΛ,είναι στενά συνυφασμένη με την περίοδο κατά την οποία  άσκησε καθήκοντα ΓΓ της ΚΕ,ο Α.Κυπριανου.Κατα την διαρκεια της ηγεσίας του-2009/2021-,το ΑΚΕΛ ηττήθηκε σε όλες ανεξαιρέτως τις βουλευτικές εκλογές ,με διαρκώς μειουμενα ποσοστά.Έτσι, αμέσως μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2021, στο συνέδριο που ακολούθησε,αντικαταστάθηκε από τον Σ.Στεφανου.Στην πρώτη λοιπόν  δοκιμασία  σε βουλευτικές εκλογες ,του Σ.Στεφανου,το ΑΚΕΛ κατέγραψε άνοδο,κάτι που αναμφισβήτητα πιστώνεται υπέρ του.Σημειωτεον ότι η αποχώρηση της βουλευτού Ε.Χαραλαμπιδου,από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΑΚΕΛ,ήταν σίγουρα  μια πάρα πολύ μεγάλη απώλεια),έστω και λιγο.Το σίγουρο πάντως είναι ότι η άνοδος του ΑΚΕΛ λειτούργησε σταθεροποιητικά- ανοδικα για τον δικομματισμο,σε αντίθεση με την συνεισφορά του ΔΗΣΥ, στον δικομματισμό,ο οποίος κινήθηκε σε οριακά πτωτική,αλλά πάντως πτωτική ,πορεία.Το ΑΚΕΛ δηλ.με άλλα λόγια έσωσε όχι μόνο τον εαυτό του,αλλά και  τον κυπριακό δικομματισμο.Το κομμα αυτό θα   υποστηρίξει για το αξίωμα του Προέδρου της Βουλής(ΠτΒ) τον Σ.Στεφανου,ο οποίος θα υποστηριχθεί και από το ΑΛΜΑ.Συνεπως το άθροισμα των βουλευτών ΑΚΕΛ -ΑΛΜΑ είναι 19,δηλ.αυτη τη στιγμή η υποψηφιότητα Στεφάνου έρχεται πρώτη(με 2 βουλευτές διάφορα από την υποψηφιότητα Α.  Δημητρίου) και περνά άνετα στον β γύρο.

Αν το ΑΚΕΛ κατάφερε να ανατρέψει την πτωτική τροχιά της τελευταίας 15ετιας,δεν ισχύει το ίδιο για τον ΔΗΣΥ,ο οποίος κατέγραψε ιστορικό χαμηλό,καθώς συγκεντρωσε 27,1,μη ανακοπτοντας την ασταμάτητη πτωτική τάση του ,που καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2016(30,7 ,από 34,4 το 2011) και συνεχίστηκε το 2021(27,8) και το 2026(27,1).Ο ΔΗΣΥ είχε μια μικρή πτώση συγκριτικά με το 2021(-0,7,που τον οδήγησε στο ιστορικό χαμηλό που προαναφέραμε),πράγμα που σημαίνει ότι κάπου εδώ ανακόπτεται ,η' έστω σταθεροποιείται, η πτωτική πορεία του.Το σημαντικότερο όμως για τον ΔΗΣΥ και ευρύτερα για το κυπριακό κομματικό σύστημα ,είναι ότι κατακτά για τέταρτη συνεχόμενη πενταετία την πρώτη θέση,πράγμα που δεν έχει ξανασυμβεί στην κυπριακή ιστορία.Ειναι το μοναδικό κόμμα που δεν έχει πέσει ποτέ κάτω από 27%,πράγμα που αποδεικνύει μια τεράστια ανθεκτικότητα,αρκεί να σκεφτούμε ότι ακόμα και με το χαμηλότερο ποσοστό στην  50χρονη ιστορία του, εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση.Κανενα κόμμα δεν μπορεί να τον ξεπεράσει,μέχρι στιγμής.Πάντως οφείλουμε να σημειώσουμε ότι η διαφορά ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ μειώθηκε στο 3,2,από 5,5 που ήταν το 2021(δηλ. η απόσταση μειώθηκε κατά 2,3 μονάδες,πράγμα που αποδεικνύει ότι το ΑΚΕΛ,στο όχι μακρινό μέλλον, ίσως διεκδικήσει την πρώτη θέση,αφού η διαφορά πλέον, είναι ανατρέψιμη.Αυτο εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμο από την αντιπολιτευτική στάση που θα τηρήσει το ΑΚΕΛ την επόμενη πενταετία).

Τα ίδια που αναφέραμε για τον Σ.Στεφανου,ισχύουν και για την Α.Δημητριου,από την πλευρά του ΔΗΣΥ.Ηταν η πρώτη φορά που δοκιμαζόταν σε βουλευτικές εκλογές  η ηγετις του ΔΗΣΥ και παρά την μείωση των ποσοστών του κόμματος και το ιστορικό χαμηλό που κατέγραψε,μπορούμε να ομιλούμε περί γλυκιας ήττας,για τους λόγους που προαναφέραμε.Το μείζον είναι η διατήρηση της πρωτοκαθεδρίας του ΔΗΣΥ,πράγμα που  επιτεύχθηκε υπό την ηγεσία της Α.Δημητριου.Η ,υπό τις συνθήκες που περιγράφουμε,πρώτη εκλογική  της επιτυχία,στην πρώτη εμφάνιση της,ως αρχηγού σε βουλευτικές εκλογές, αποτελει ήττα για τον ΠτΔ Χριστοδουλιδη(αλλα και για τον  πρώην ΠτΔ,Ν.Αναστασιαδη)για επέκταση της επιρροής του στον ΔΗΣΥ,έτσι ώστε να έχει το χρίσμα του υποψηφίου ΠτΔ και από τον ΔΗΣΥ,στις επικείμενες  προεδρικές εκλογές του 2028.Επιπλεον το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών αποτελεί μια καλή βάση για την υποψηφιότητα της Δημητρίου,το 2028.Επιπροσθετως,η αιμορραγία του ΔΗΣΥ προς το ΕΛΑΜ επαυσε και έτσι το ΕΛΑΜ δεν κατάφερε να  δώσει την εικόνα αλλαγής συσχετισμών εντός του συντηρητικού χώρου,πράγμα που αποτελεί και τον μυχιο πόθο του.Αλλωστε,αυτό αποδεικνύεται από τους αριθμούς:Η πτώση του ΔΗΣΥ ήταν μολις 0,7,ενώ η άνοδος του ΕΛΑΜ ήταν 4,1, συγκριτικά με το 2021.Αρα είναι βέβαιο ότι η κυρία πηγή ανοδου του ΕΛΑΜ δεν ήταν ο ΔΗΣΥ,αλλά αλλα κόμματα.Περαιτερω εισροές από τον ΔΗΣΥ,υπερ του ΕΛΑΜ,δεν είναι πια τόσο εύκολες.Ο ΔΗΣΥ αυτή την φορά αντιστάθηκε σθεναρά.Τελος,σε ο,τι αφορά τους δύο εταίρους του δικομματισμού,να σημειώσουμε την άνοδο σε ψήφους που κατέγραψαν, συγκριτικά με το 2021.Ο ΔΗΣΥ με τις 17  έδρες που διαθέτει θα έχει υποψήφια για το αξίωμα του ΠτΒ,την πρόεδρο του,Α.Δημητριου.

3) Στους κερδισμένους των εκλογών ανήκει το ΕΛΑΜ,το οποίο πλέον αποτελεί την τρίτη πολιτική δύναμη της χώρας.Κανενα άλλο κόμμα δεν σημείωσε την άνοδο που ανωτέρω επισημάναμε,παρά το ότι οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν καλύτερα ποσοστά.Το γεγονός ότι για πρώτη φορά ξεπέρασε έστω και οριακά,τον αιώνιο τρίτο του κυπριακού κομματικού συστήματος,το ΔΗΚΟ,είναι 

πολύ μεγάλο επίτευγμα.Το ΔΗΚΟ για πρώτη φορά χάνει την τρίτη θέση,κατατασσόμενο τέταρτο,μόλις και μετά βιας παραμένοντας σε διψήφιο αριθμό(10).Αξιζει να εξετάσουμε την εκλογική ιστορία του ΕΛΑΜ στις βουλευτικές εκλογές:

2011:1,8

2016:3,7

2021:6,8

2026:10,9

Το ΕΛΑΜ έχει καταγράψει μια αδιάκοπη νικηφόρα πορεία, έχοντας αποκτήσει πια,ρίζες  στο κομματικό σύστημα.Ειναι ένα κόμμα με ιστορία 18 ετων,συνδεόμενο πολύ στενά με την ακροδεξιά παράδοση της χωρας(Γ.Γριβας,ΕΟΚΑ Β, Πραξικόπημα της 15/7/1974).Όλα τα παραπάνω συνδέοντας τα με εθνικιστικές και έντονα αντιμεταναστευτικες θέσεις καθώς  και ευρωσκεπτικιστικες αντιλήψεις ,συνθέτουν ένα, πολύ επιτυχημένο εκλογικά,ιδεολογικοπολιτικό κοκτέιλ.Παρα το ότι τοποθετείται στο άκρο δεξιό του κομματικού φάσματος,έχει αποδείξει ότι διαθέτει εξαιρετικά ευέλικτη τακτική.Το πλέον κλασικό παράδειγμα είναι  η υπερψήφιση της Α.Δημητριου στο αξίωμα της Προέδρου της Βουλής (ΠτΒ) το 2021.Χωρις τις 4 ψήφους του ΕΛΑΜ(αλλά και της ΔΗΠΑ),η Α.Δημητριου δεν θα εκλεγόταν ΠτΒ το 2021.Αυτο ακριβώς αποδεικνύει ότι το ΕΛΑΜ κινείται έξυπνα, συμβάλλοντας στην ανάδειξη  προσώπου στο δεύτερο τη τάξει πολιτειακο αξιώμα, συνεργαζόμενο όχι μόνο με την Δεξιά(ΔΗΣΥ),αλλά και με δυνάμεις του Κέντρου (ΔΗΠΑ).Αλλά το σημαντικότερο όλων είναι το γεγονός ότι μια μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων του ΕΛΑΜ,στον β γύρο των προεδρικών εκλογών του 2023, υποστήριξε την υποψηφιότητα Χριστοδουλιδη,σε μια οριακή αναμετρηση.Οι ενέργειες αυτες του ΕΛΑΜ συνέβαλλαν τα μέγιστα στην αποδοχή της ακροδεξιάς ως δύναμης σταθεροποίησης του κομματικού συστήματος και ομαλότητας στην ανάδειξη προσώπων σε πολιτειακούς θεσμούς.Ολα τα παραπάνω συνέβησαν όταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας (ΠτΔ) ήταν ο Ν.Αναστασιαδης και πρόεδρος του ΔΗΣΥ ,ο Α.Νεοφυτου .Επιπλέον, το ΕΛΑΜ, καποιες φορές στην Βουλή ψήφισε υπέρ κυβερνητικων νομοσχεδιων χωρις να έχει στηρίξει την υποψηφιότητα Χριστοδουλίδη το 2023 στον α γύρο ,η να μετασχει στην κυβέρνηση.(Σημειωτέον ότι αυτος ακριβώς είναι και ο λόγος για τον οποιο ο ΔΗΣΥ αιμορραγούσε διαρκως προς το ΕΛΑΜ.Ο ΔΗΣΥ δεν αντιμετώπισε την ,από τα δεξιά του  διαρροή ,υποχωρώντας στις διάφορες ακροτητες του ΕΛΑΜ, αποδεχόμενος την ψήφιση Δημήτριου στο αξίωμα του ΠτΒ,αλλά και την στήριξη των ψηφοφόρων του ΕΛΑΜ στον Χριστοδουλιδη ,στον β γύρο των προεδρικών εκλογών του 2023.Εκτος των αλλων, ο ΔΗΣΥ δεν μετέχει επίσημα στην κυβέρνηση,ανήκοντας στην αντιπολίτευση ,ωστόσο  στελέχη του μετέχουν σε αυτήν και κάποιες φορές η κοινοβουλευτική του ομάδα υπερψηφιζει τα κυβερνητικά νομοσχέδια.Ετσι λοιπόν ο ΔΗΣΥ ανέχθηκε -εκκολαψε  την ακροδεξια απειλη,όπως επίσης και η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη.Κατα τους τρόπους που περιγραψαμε,ο ΔΗΣΥ και η κυβέρνηση κανονικοποίησαν την συμμετοχή του ΕΛΑΜ στο κομματικό σύστημα της χώρας,ενώ παράλληλα έγινε επίδειξη εκ μέρους του ΕΛΑΜ,μιας -δήθεν -θεσμικοτητας του.Το σίγουρο πάντως είναι ότι  πλέον οι διαρροές του ΔΗΣΥ προς το ΕΛΑΜ έχουν περιοριστεί  στο ελάχιστο ,όπως αποδείχθηκε στις βουλευτικές εκλογές της 24/5/26.Το ΕΛΑΜ δεν εισπράττει πια από τον ΔΗΣΥ:Η άνοδος του ΕΛΑΜ,όπως είδαμε παραπάνω,ήταν 4,1 και η πτώση του ΔΗΣΥ μόλις 0,7).Τελος,ειδικά για το ΕΛΑΜ και την εκλογική επίδοση του,έχει πολύ μεγάλη σημασία να αναφέρουμε την διατύπωση στην οποία προβαίνει ο διευθυντής της δημοσκοπικης εταιρείας Noverna Χάρης Παπαγεωργίου σε άρθρο του στην εφημερίδα Πολίτης την 31/5/26,με τίτλο:"Γιατί οι ψηφοφόροι επέλεξαν τελικά τα παραδοσιακά κόμματα-Οι μετακινήσεις της τελευταίας στιγμής και τα μηνύματα της κάλπης:"Ωστόσο για ένα κόμμα που ξεκίνησε την προεκλογική εκστρατεία με δημοσκοπικες επιδόσεις της τάξης του 13,5% στη διευκρινισμενη ψήφο,το τελικό του ποσοστό κάτω από το 11% ενδεχομενως να υποδηλώνει ότι πλησιάζει την εκλογική του οροφη".Πάντως σε κάθε περίπτωση,το ΕΛΑΜ με τις 8 εδρες που κατέκτησε, θα παίξει σημαντικό ρόλο στην επικείμενη εκλογή ΠτΒ,την 4/6/26 κσι θα κατέλθει στον α γύρο με υποψήφιο τον Πρόεδρο του,Χ.Χριστου.

4)Ο χώρος του Κέντρου είναι ο μεγάλος ηττημένος των βουλευτικών εκλογών.:ΔΗΚΟ,ΕΔΕΚ,ΔΗΠΑ και Οικολόγοι(ΚΟΣΠ),είδαν τις δυνάμεις τους να μειώνονται,μάλιστα τα τρια τελευταία κόμματα έχασαν την κοινοβουλευτική τους εκπροσώπηση.Ιστορικων διαστάσεων ήττα για την ΕΔΕΚ,η οποία για πρώτη φορά,ύστερα από 57 χρόνια,δηλ.απο την ίδρυση της,δεν θα βρίσκεται στην Βουλή.Ορθως πραττων,ο ηγέτης του ΔΗΚΟ ,Ν.Παπαδοπουλος,το βράδυ των εκλογών πρότεινε την επανένωση του Κέντρου.Υπο τις συνθήκες αυτές το μέλλον της ΔΗΠΑ(η  οποία προέρχεται από τα σπλάχνα του ΔΗΚΟ)δεν θα είναι ευοιωνο και μάλλον θα επανέλθει στην μητρική αγκαλιά.Η ΕΔΕΚ περισσότερο και το ΚΟΣΠ λιγότερο,έχουν μια κατακτημένη ιστορικότητα στο κομματικό σύστημα και για αυτό δεν θα είναι τόσο εύκολη η προσέγγιση με το ΔΗΚΟ.Και τα δυο κόμματα ανήκουν σε ευρύτερες κομματικές οικογένειες,οι οποίες εκφράζουν παγκόσμια ιδεολογικά ρεύματα .Σημειωτέον πάντως ότι στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα μετέχουν το ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ,ενώ στο Κόμμα των Πράσινων ,το ΚΟΣΠ και το Βολτ.

Ο κεντρώος χώρος δεν είναι ο μόνος ηττημένος.Μαζι του ηττήθηκε και ο ΠτΔ Ν.Χριστοδουλιδης,καθώς απαντά τα συγκυβερνωντα κόμματα αποδοκιμάστηκαν από τους ψηφοφόρους.Καποια μάλιστα από αυτά σημείωσαν ιστορικό χαμηλό:ΔΗΠΑ,ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ.Το ΚΟΣΠ(το οποίο δεν μετέχει στην κυβέρνηση)σημείωσε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά της 30χρονης ιστορίας του, χωρίς όμως να είναι και το χειρότερο του.Το μοναδικό πλέον κοινοβουλευτικό κόμμα που στηρίζει την κυβέρνηση είναι το ΔΗΚΟ,του οποίου οι δυνάμεις μειώθηκαν,όπως είδαμε,όχι όμως όσο προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις οι οποίες έδιναν μονοψήφιο ποσοστό στο κόμμα αυτό.Τελικα το ΔΗΚΟ ήταν οριακά διψήφιο, μόλις 0,9 πίσω από το ΕΛΑΜ.Οι 8 έδρες του ΔΗΚΟ θα είναι ενδεχομένως,κρίσιμης σημασίας για την εκλογή ΠτΒ την 4/6/26.

5)Το Βολτ Κύπρου στην πρώτη του εμφάνιση σε βουλευτικές εκλογές έλαβε 3,1,λίγο καλύτερο από το 2,9 των ευρωεκλογών 2024.Ομως διέψευσε δυσάρεστα τις δημοσκοπήσεις,οι οποίες προέβλεπαν είσοδο στην Βουλή και μάλιστα 2-3 βουλευτές.Το 3,1 δεν είναι κακό ποσοστό,όμως δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των ψηφοφόρων και στελεχών του.Για κάποιους, υπάρχουν ερωτηματικά,σχετικά με την προοπτική του Βολτ,στο κυπριακό κομματικό σύστημα.Στο κόμμα έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για το αν το κόμμα ωφελήθηκε η βλαφθηκε από την υπόθεση Σάντη και την στάση του Μ.Δρουσιωτη σε αυτή.

6)Αφήσαμε τελευταία τα δυο νεαρότερα κοινοβουλευτικά κόμματα τα οποία κατάφεραν να εισέλθουν στην Βουλή με σχετικά ευπροσωπα ποσοστά,λαμβάνοντας από 4 έδρες έκαστο:Το ΑΛΜΑ του Ο.Μιχαηλιδη και την Άμεση Δημοκρατία ,του ευρωβουλευτή Φ.Παναγιωτου.Το ΑΛΜΑ ανήκει στο Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κομμα δηλ.στην φιλελεύθερη οικογένεια.Το ποσοστό που έλαβε, μπορεί να θεωρηθεί κατώτερο των προσδοκιών του,παρότι οι δημοσκοπήσεις του έδιναν μεγαλύτερο ποσοστό.Οι 4 βουλευτές που εξέλεξε είναι ένα μικρό επίτευγμα για πρωτοεμφανιζόμενο κομμα.Η συμμαχία του με το ΑΚΕΛ σίγουρα αλλάζει το σκηνικό για την εκλογή ΠτΒ.Στην  περίπτωση μάλιστα που ο Σ.Στεφανου εκλεγεί ΠτΒ,το ΑΛΜΑ θα έχει ισχυρή  πρόσβαση στο πρόσωπο που θα ασκεί τα καθήκοντα του αρχηγού της νομοθετικής εξουσίας.Κατα πληροφορίες,το ΑΚΕΛ,έχει μάλλον  καταλήξει στην στήριξη του Ο.Μιχαηλιδη για ΠτΔ το 2028.Εντυπωση πάντως προκαλεί,η συμπόρευση ενός κομμουνιστικού κόμματος με ένα φιλελεύθερο κόμμα σε ένα τόσο κρίσιμης σημασίας ζήτημα ,όπως η εκλογή ΠτΔ.Τελος,εξαιρετικό ενδιαφέρον θα εχει η στάση που θα κρατήσει η βουλευτής  Ε.Χαραλαμπιδου απέναντι στην υποψηφιότητα Στεφάνου,λόγω του ότι προσφάτως απεχώρησε από το ΑΚΕΛ,προσχωρήσασα και εκλέγεισα με το ΑΛΜΑ.

Η Άμεση Δημοκρατία,παρά την καλή δημοσκοπικη της πορεία και  τον προσωπικο θρίαμβο του Φ.Παναγιωτου στις ευρωεκλογές 2024(19,4)τελικά περιοριστηκε στο 5,4,λίγο παρακάτω από το ΑΛΜΑ(5,8),εκλέγοντας 4 βουλευτές .βουλευτές.Δηλ.η  προσωπική επιρροή του αρχηγού είναι υπέρπολλαπλάσια του κόμματος,το οποίο είναι προσωποπαγές,όπως όλα δείχνουν.Ιδεολογικα δεν έχει εκφραστεί,μη ανήκοντας σε καμία ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.Προεκλογικα,ο Φ. Παναγιωτου είχε δεσμευτεί ότι θα χρησιμοποιούσε την ειδικη εφαρμογή του κόμματος έτσι ώστε οι ψηφοφόροι και τα μέλη της Άμεσης Δημοκρατίας να αποφάσιζαν σχετικά με το θέμα της εκλογής ΠτΒ.Ομως αυτό τελικά δεν έγινε.Ειναι άγνωστο τι θα πράξει η Άμεση Δημοκρατία στην αυριανή εκλογή Προέδρου της Βουλής