Η δημογραφία είναι μια μαθηματικοποιημένη επιστήμηκαιμελετάπροβλήματα με έντονη κοινωνική διάσταση. Ενώ οικοινωνικές επιστήμες δύσκολα κάνουν προγνώσεις, αυτή προβλέπει με αξιόλογη ακρίβειατη μελλοντική πορεία των ανθρώπινων πληθυσμών, χρησιμοποιώνταςτρεις βασικές παραμέτρους, γεννητικότητα, θνησιμότητα και μετανάστευση.Παράγοντεςαβεβαιότητας,οιενδεχόμενες θανατηφόρες επιδημίες ή μεγάλοι πόλεμοι. Για να διατηρείται σταθερό το μέγεθος ενός πληθυσμού απαιτείται γεννητικότητα 2,1 ζώντων παιδιών ανά γυναίκα.
Παραδοσιακοί είναιοι φόβοιείτε για παγκόσμιο υπερπληθυσμόείτεγια συρρίκνωση του εθνικού πληθυσμού. Η ιδεολογία του μαλθουσιανισμού κρατάειδύο αιώνες, μολονότιηζοφερή πρόβλεψη του Malthus περί επερχόμενου λιμού έχει διαψευσθεί. Η απειλή υπερπληθυσμού έληξε, ο ρυθμόςπληθυσμιακής αύξησηςπεριορίζεται γρήγορα καιοι κίνδυνοιεξάντλησης των πόρων αντιμετωπίζονται με βιώσιμη ανάπτυξη.Ο παγκόσμιος πληθυσμόςέφθασε τα 8 διςτο 2023, ο ΟΗΕ (2024) εκτιμά κορύφωσή τουστα 10,3 δις την δεκαετία του 2080και πτωτική τάση μέσα στον 22ο αιώνα.Σταθερά βελτιώνονται διατροφή, υγεία και εκπαίδευση, με μοχλό τηνπαγκόσμιαοικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη.
Σήμερα, στηνΕλλάδα και αλλού, εκδηλώνονται φόβοι πληθυσμιακής συρρίκνωσης.Η παλιά υψηλή ελληνική γεννητικότητα μειώθηκε πολύκατά τις τελευταίες 4 δεκαετίες. Αιτία η δημογραφική προσαρμογή, δηλαδή η κάμψη της γεννητικότητας, ως επακόλουθο οικονομικής ανάπτυξης. Τοφαινόμενο είναι γενικό, εκδηλώθηκε ήδη τον 19ο αιώνα σε ανεπτυγμένες χώρες, παρατηρείται σήμερα σχεδόν παντούπλην Κεντρικής Αφρικής. Σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες που πήραν μέτρα, η γεννητικότητα έχει αυξηθεί, παραμένοντας όμως κάτω από το 2,1. ΣτηνΕλλάδα,ηεπιπλέον μείωση γεννητικότητας συνδέεταιμε παρεπόμενα της οικονομικής κρίσης, όπως η μαζική έξοδος νέων ανθρώπων (braindrain), ο περιορισμός των εισοδημάτων,η έλλειψη στέγης, αλλά καιη αυξημένη ηλικία τεκνοποίησης.Ωστόσο, το σημερινό ελληνικό δημογραφικό πρόβλημα δεν διαφέρει ουσιαστικά από το ευρύτερο φαινόμενο. Τώρα πια δεν θα μεταβάλλονται πολύ οι πληθυσμιακές αναλογίες μεταξύ των χωρών, άρα δεν δικαιολογούνται εθνικιστικοί φόβοι για το μέλλον της φυλής…
Το 2024, η γεννητικότητα 1,3 της Ελλάδαςήταν μεν μικρότερη από τη μέση γεννητικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά πάνω από Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία. Αλλά και η γεννητικότητα της αντιπάλου Τουρκίας πέφτει ταχέως, ήδη έφθασε στο 1,42!Πάντως, η μόνη περιοχή του κόσμου όπου η γεννητικότητα είναι μεν χαμηλή αλλά παρουσιάζει κάποια αυξητική τάση είναιη Ευρώπη. Στον υπόλοιποπλανήτημειώνεται γρήγορα. Σήμερα,γεννητικότητα πάνω από 2,1 δεν εμφανίζειούτε το 30% του παγκόσμιου πληθυσμού.Στην Κίνα υπάρχει εντυπωσιακή μείωση, τείνοντας κάτω από το 1,0.
Η χρηματοδότηση των συντάξεων, ηπληθυσμιακή γήρανση και η έλλειψη εργαζομένωνείναι αντικειμενικά οι βάσιμες ανησυχίες λόγω μείωσης του πληθυσμού. Οικονομολόγοιπροτείνουν, ως απλή λύση, να προσελκύονταισυνεχώς μετανάστες, μαζί με τις οικογένειέςτους, για να αντιμετωπίζονται οι εργασιακές ανάγκεςκαι για να εμπλουτίζεταιο νεανικός πληθυσμός. Παραβλέπουν βέβαια την επακόλουθη κοινωνική αναστάτωση και σοβαρές επιμέρους παρενέργειες,π.χ. στην εκπαίδευση. Διαφορετικές προσεγγίσεις εκτιμούν ότισημαντικό μέρος των εργασιακών αναγκών θα καλύπτεται μελλοντικά από ρομπότ ή αυτοματισμούς με τεχνητή νοημοσύνη.
Πηγή: www.tanea.gr