Νέα Γιάλτα γιόκ! Εδώ είναι 深圳

Γιώργος Β. Ριτζούλης 21 Νοε 2026

Νέα Γιάλτα γιοκ, όπως ήταν απολύτως αναμενόμενο από κάθε ον με απλή λογική τις ώρες που δεν βλέπει όνειρα ή εφιάλτες. Όμως και εκείνοι που ονειρεύονται ξύπνιοι, πάντα υπάρχουν και ζουν ανάμεσα μας.

Αυτό που συνέβη στην Γιάλτα της Κριμαίας τον Φεβρουάριο του 1945, συνέβη υπό συνθήκες εντελώς διαφορετικές από τις σημερινές. Η Γιάλτα του 1945 δεν ήταν διαπραγμάτευση - συνεισφορά στην ειρήνευση, όπως αυτή που προσδοκούσαν μερικοί, αφελέστατα, να γίνει τώρα στο high-tech λιμάνι της Νότιας Κίνας. Η Γιάλτα δεν συνετέλεσε την ειρήνη. Ήταν το επιμύθιο ενός ουσιαστικά ήδη τελειωμένου πολέμου, με σαφείς νικητές και ηττημένους. Οι τρεις ισχυρότεροι από τους ήδη νικητές συμφώνησαν μεταξύ τους για τον προσδιορισμό ζωνών επιρροής του καθενός στην ευρωπαϊκή ήπειρο και στην περίμετρο της. Την ειρήνη την έφερε – είτε αυτό μας αρέσει είτε όχι – η στρατιωτική ήττα του Άξονα.

Τώρα οι δρώντες παράγοντες έχουν άλλα καθήκοντα σε συνθήκες εντελώς ανόμοιες με του 1945. Οι ΗΠΑ απέτυχαν παταγωδώς στους στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους τους για το Ιράν. Ομοίως και η Ρωσία στην Ουκρανία. Ωστόσο δεν φαίνεται μπροστά μας το τέλος αυτών των 2 πολέμων με σαφείς νικητές και ηττημένους. Και ένα φαίνεται, μέχρι νεωτέρας, σίγουρο: Η ειρήνη δεν θα έλθει μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας ή μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ, Ισραήλ και των χωρών του Περσικού Κόλπου, με το να υπάρξουν σαφείς νικητές και ηττημένοι. Διότι δεν θα υπάρξουν.

Η ειρήνη θα έλθει με πραγματικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις· οι τέτοιες διαπραγματεύσεις δεν είναι ούτε «Γιάλτες», αλλά ούτε και θυμίζουν Συνθήκες τύπου Βερσαλλιών το 1919, μετά τη λήξη του Α΄ Παγκ. Πολέμου. Και δεν θα την διαπραγματευτούν Κινέζοι, Ρώσοι και Αμερικανοί για λογαρισμό άλλων, αλλά Αμερικανοί και Ιρανοί (με σύμπραξη και Ισραηλινών, διότι εμπλέκονται) αφενός, Ουκρανοί και Ρώσοι αφετέρου, με σύμπραξη και της Ευρώπης, διότι η Ουκρανία και το ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας ανήκουν στην ευρωπαϊκή γεωπολιτική σφαίρα και όχι της Κίνας, ενώ τώρα πια, το μεταπολεμικό ευρωπαϊκό condominium με τις ΗΠΑ, το οποίο γνωρίζαμε ως «Δύση», μοιάζει όλο και περισσότερο με «ιστορία για πράγματα που έχουν παρέλθει».

Τα εμπόδια στην αναζήτηση τρόπων ειρήνευσης τα βάζουν όσοι, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν θέλουν την ειρήνη. Και για να έλθει πράγματι η ειρήνη, η τόσο πολυπόθητη από όσους πλήττουν πραγματικά αυτοί οι δύο πόλεμοι, πρέπει να θελήσουν ειρήνη, έστω να «ανεχθούν» μιαν ειρήνευση, οι άμεσα εμπλεκόμενοι στους πολέμους. Και κυρίως οι επιτιθέμενοι· αυτοί που τους ξεκίνησαν. Ας είμαστε ρεαλιστές: Αν δεχτούμε ως δεδομένο, ότι στους δύο πολέμους, σαφείς νικητές και ηττημένοι δεν υπάρχουν και δεν θα υπάρξουν, ο δρόμος προς την ειρήνευση θα γίνει βατός όταν Ρώσοι, Αμερικανοί και Ισραηλινοί (αλλά και η ιρανική εξουσία στο μέτρο που δρα στρατιωτικά εκτός της χώρας), εξαναγκαστούν υπό την πίεση των πραγμάτων να κατανοήσουν το βασικό: Ότι συνεχίζοντας αυτούς τους πολέμους δεν πρόκειται να κερδίσουν κάτι, αλλά να χάσουν πολλά.

Εύκολα φαίνεται ποιοί είναι οι πραγματικοί φίλοι της ειρήνης. Και ποιοί παριστάνουν τους ειρηνόφιλους και κακομεταχειρίζονται τον πόθο για ειρήνη, για να συνεχίζονται οι πόλεμοι.

Και ακόμη χειρότερο: Μερικοί παριστάνουν τους φίλους της ειρήνης, αλλά στην πράξη ενθαρρύνουν και άλλους πολέμους. Είτε συνειδητά, είτε λόγω βλακείας.